![قیمت سکه و طلا در بازار آزاد ۳ شهریور ۱۴۰۳](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/6/3/19741446_855.png)
آکادمی علوم سیاسی آمریکا(Academy of Political Science) مستقر در نیویورک در سال 2010 در فصلنامه معروف خود مینویسد: زمانی که آمریکا در سال 1953 با طرح و اجرای کودتا در ایران منجر به سقوط دولت مصدق شد و در پیاده کردن برنامههای متنوع و متعدد خود فرصت ذیقیمتی یافته بود، از آن پس، شاه پهلوی بهعنوان شریک مهم و بینظیر آمریکا محسوب میشد.
آمریکا بعد از کودتای 28 مرداد 1332، از سلطنت پهلوی بهعنوان جزیره ثبات یاد میکرد.
کودتاي 28 مرداد با همکاری مشترک انگلیس و آمریکا طراحی و اجرا شد. انگليس که پس از کوتاه شدن دست خود از صنعت نفت ايران، منابع بسياری را در منطقه و خصوصاً ايران از دست داده بود، با قطع اميد از رسيدن به توافق، وارد مطالعۀ طرح يک کودتای نظامي شد. پيروزی آيزنهاور در انتخابات رياست جمهوری آمريکا باعث تغييرات عمدهای در سياست خارجی آمريکا شد.
کودتا با طراحی گسترده و امکانات مالی و نظارت سازمان جاسوسی آمریکا و بهرهگیری از کمک شبکههای جاسوسی انگلیس انجام شد، روزولت، از سرشناسان سیا و طراحان این کودتا مینویسد: "سیا پس از تبادل نظر با انگلیسیها، تصمیم به سرنگون کردن دولت مصدق گرفت." بنا به گزارش پایگاه اینترنتی Democracy Now، مصدق با ملی کردن یک میلیارد دلار دارایی شرکت نفت ایران و انگلیس موسوم به Anglo-Iranian Oil Company(AIOC) بهعنوان ستون اقتصاد انگلیس، خشم و غضب قدرتها را برانگیخته بود. سازمان سیا کوشید تا موقعیت مصدق را تضعیف کند. آنها با تبلیغ برکناری مصدق و انتخاب ژنرال زاهدی از سوی شاه، گروههای آشوبگر را برای ایجاد فضای هرج و مرج در تهران سازماندهی کردند تا شهر تهران از هر نظر آماده اجرای نقشه کودتا باشد.
قضیه از این قرار بود که کرميت روزولت(Kermit Roosevelt, Jr) بهعنوان فرماندهي عمليات انتخاب شد و آمريکا و انگليس، ستاد مشترکي را در ايستگاه اطلاعاتي انگليس در قبرس تشکيل دادند و عمليات کودتا را طرحريزي کردند. اگرچه اجراي نقشه کودتا در 25 مرداد شکست خورد و شاه از ايران فرار کرد اما سستي مصدق و دلايل مختلف ديگر باعث شد که در 28 مرداد 1332 کودتا عملي شود و سرلشکر فضلالله زاهدي، مجري طرح کودتا، به جاي مصدق نخست وزير شد و بدين ترتيب با قبضه شدن قدرت در دست استبداد داخلي و استعمار خارجي، يکي از ننگينترين دورههاي استبداد در تاريخ معاصر ايران رقم خورد و باعث حاکميت25 سال ديکتاتوري مدرن پهلوی دوم با حمايت مستکبرين و خصوصاً آمريکا گرديد. اين واقعه تاريخي، درسها و عبرتهاي فراواني براي ملت ايران به همراه داشت و به عنوان يکي از تلخترين روزها در تاريخ ايران ثبت شد.
کرميت روزولت، که نوۀ بیستوششمیین رئیسجمهور آمریکا یعنی Theodore Roosevelt بود، در دهۀ 1940 در مؤسسه امور آمریکاییهای عربتبار(Institute of Arab American Affairs) فعالیت میکرد. گفتنی است که آمریکاییهای عربتبار به آن دسته از ساکنین آمریکا اطلاق میشود که دارای والدین عرب هستند. 63% عربهای آمریکایی مسیحی و 24% آنان مسلمان هستند. همچنین بنابه گزارش، نزدیک به 3 میلیون عرب در آمریکا زندگی میکنند که 94% آنها در شهرهای بزرگ از جمله واشنگتندیسی، نیویورک، لسانجلس، شیکاگو، و شهرهای Detroit و Dearborn در ایالت میشیگان ساکن هستند.
کرمیت، زمانی که در مؤسسه امور آمریکاییهای عربتبار مشغول بود، مقالهای را در مجله Foreign Affairs متعلق به شورای روابط خارجی آمریکا(CFR) چاپ میکند، در این مقاله در مورد احتمال به خطر افتادن منافع آمریکا در خاورمیانه در صورت تداوم حمایت و پشتیبانی آمریکا از رژیم صهیونیستی بحث شده بود.
مؤسسه Committee for Justice and Peace in the Holy Land در سال 1948 با همکاری مشترک کرمیت و Virginia Gildersleeve ایجاد شد که البته بعداً در قالب AFME ادغام شد. در سال 1951، این افسر ارشد سازمان ترور و جاسوسی ایالات متحده آمریکا، به همراه 24 تن از نویسندگان، متخصصان، سیاستمداران و نظریهپردازان، اقدام به تأسیس مؤسسه دوستان آمریکایی خاورمیانه AFME(American Friends of the Middle East) کردند.
به گفته Robert Moats Miller، بودجه این مؤسسه در سالهای اولیۀ تأسیس توسط سازمان سیا و شرکت ARAMCO عربستان سعودی تأمین میشد.
لازم به ذکر است AFME که 2 سال قبل از کودتای 28 مرداد در نیویورک تأسیس شد، دارای شعب متعددی در خاورمیانه و ایران بوده است. همزمان با این دوران، عملیاتهای مخفی برونمرزی سازمان جاسوسی آمریکا شدت گرفته بود و روزولت هم نقش خود را بهخوبی بازی میکرد.
افسران NCS، اکنون در 4 گروه ردهبندی میشوند:
1- افسران عملیاتOO؛ مسئول تمرکز تماموقت بر شناسایی، ردگیری، ارزیابی، بهکارگیری و کنترل مخفیانه افراد و شخصیتها
3- افسران پشتیبانیSOO؛ مستقر در خارج از مرکز فرماندهی اصلی سازمان سیا در ویرجینیا و مسئول طرحبندی، راهنمایی و پشتیبانی جمعآوری پنهان و اقدامات ضد اطلاعات یا Counter-Intelligence
4- افسران متخصص ویژهSSO؛ متشکل از گروه متنوعی از افسران منبع اطلاعات، افسران متبحّر چند زبانه، افسران عملیاتهای شبهنظامی، افسران طرحوبرنامه... و افسران شکار هدف
همچنین، بخش فعالیتهای ویژۀ سیا موسوم به Special Activities Division (SAD)، به عنوان بازوی نظامی NCS انتخاب شده است که وظیفه کمین، ترور، خرابکاری، جنگ نامتعارف و عملیات روانی را برعهده دارد.
CIA که اکنون از بالاترین بودجه در میان 16 عضو جامعه اطلاعاتی آمریکا در زمینههای براندازی، ترور هدفمند، آموزش و تأمین شبهنظامیان تکفیری، پولشویی، شکنجه و جنایاتی از این دست بهره میبرد، هنوز نتوانسته خاطره تلخ شکستهای متعدد خود در قبال جمهوری اسلامی ایران را از زمان وقوع انقلاب تا اکنون از یاد ببرد.
این سازمان ترور و جاسوسی که از سپتامبر 1947 در خدمت توطئههای استکبار ایجاد شد، چهار بخش اصلی را بهعنوان ساختار سازمانی خود به مطبوعات و افکار عمومی غرب معرفی کرده است؛ اداره جاسوسی، سرویس مخفی ملیNCS، اداره پشتیبانی-تأمین-آموزش، و اداره علوم و فناوری.
نظام استکباری آمریکا، اکنون، نهادهای جمعکننده اطلاعات، بازوهای جاسوسی، عملیات ویژه، و ترور هدفمند را در قالب 16 آژانس، بهعنوان جامعه اطلاعاتی(Intelligence Community) خود برگزیده است.
مدیریت مرکزی این 16 آژانس برعهدۀ اداره ملی اطلاعات(DNI) گذاشته شده. اداره ملی اطلاعات یا Director of National Intelligence، در سال 2005 جایگزین اداره اطلاعات مرکزیDCI شد که ریاست آن همزمان برعهده رییس آژانس اطلاعات مرکزی یا همان سیا بود.
رییس DNI که حتماً باید یک ژنرال 4ستاره ارتش باشد، توسط رئیسجمهور معرفی میشود و پس از رأی اعتماد مجلس فقط به رئیسجمهور گزارش میدهد.
Negroponte ، McConnell ، Blair ، Gompert و Clapper رؤسای DNI از 2005 تاکنون بودهاند:
سازمان جاسوسی سیا، آژانس امنیت ملی، اداره ملی شناسایی، آژانس ملی اطلاعات مکانی و آژانس اطلاعات دفاعیDIA بهعنوان 5 آژانس بزرگ اطلاعاتی آمریکا عنوان شدهاند. در میان این جمع، سیا، تنها نهاد اطلاعاتی مستقل آمریکا معرفی شده است.
نمایی از مرکز سازمان جاسوسی سیا به نام George Bush Center for Intelligence در محدوده Langley ایالت ویرجینیا در شهرستان Fairfax County در کنار رودخانه :Potomac
بد نیست بدانید که آمریکا در قالب مجموعههای جدید خود، همچنان بر گسترش شبکه جاسوسی خود میافزاید. البته پر واضح است که این اشتهای سیریناپذیر توطئه و جنایت از ویژگیهای بارز نظامهای استکباری است.
دانشکده تحلیل اطلاعات سازمان CIA موسوم به Sherman Kent School for Intelligence Analysis در منطقه Reston ایالت ویرجینیا، یکی از این مراکز میباشد که بهعنوان مکمل دانشگاه سیا(CIAU) مشغول به کار است.
دانشکده تحلیل اطلاعات، در زمینه زبانهای خارجه، مطالعات منطقهای، تحلیل تصاویر ماهوارهای، تحلیل رسانه، و تحلیل شنود ارتباطات به تربیت نیروهای مورد نیاز سازمان سیا میپردازد.
دانشگاه سیا نیز سالهاست که در منطقه Chantilly ایالت ویرجینیا، نیروهای آمریکایی را در رشتههای متعددی از زبانهای خارجه گرفته تا ساخت سلاح بیولوژیک آموزش میدهد.
نمایی از مجموعۀ دانشگاه CIAU که از سال 2010 بهطور کامل در ساختمانهای Dulles Discovery مستقر شده است:
باوجود شکستهای اطلاعاتی متعدد و تلفات گوناگونی که از زمان انقلاب اسلامی ایران تا کنون بر موساد، انگلیس و سیا تحمیل شده است، همچنان چندین میلیارد دلار از بودجه کشور آمریکا بهطور سالانه برای خرابکاری، جاسوسی، ترور و براندازی در کشورهای هدف مصرف میشود.
بودجه سیاه (Black Budget)، بودجهای است که برای فعالیتها و پروژههای طبقهبندیشده و عملیاتهای مخفی جامعهاطلاعاتی آمریکا اختصاص داده میشود، روزنامه Washington Post در سال 2013 در مقالهای، بر اساس اطلاعات فاششده توسط ادوارد اسنودن گزارش میدهد که بودجۀ سیاه آمریکا در سال 2013 چیزی حدود 52.6 میلیارد دلار بوده است.
به گزارش روزنامه Washington Post، ایران بهعنوان یکی از اهداف در اولویت(priority target) در سازمان سیا تعریف شده است.
گرچه، هنوز هم میلیونها دلار در سال برای تربیت تحلیلگران (و جاسوسان) آینده ایالات آمریکا از ابتدای تأسیس سیا تاکنون هزینه میشود، اما شکست بزرگی که نیروهای استکبار در مقابل اراده دموکراسی دینی ملت ایران متحمل شدند، آغاز سلسله شکستهای مثلث جاسوسی-خرابکاری-ترور در انگلیس، آمریکا و اسرائیل بود.
گری سیک(Gary G. Sick) میگوید که انقلاب اسلامی ایران، سرنوشت خاورمیانه را بهکلی تغییر داد.
سیک، کاپیتان بازنشسته نیروی دریایی، فارغالتحصیل در رشته علومسیاسی دانشگاه Columbia University آمریکا، تحلیلگر شورای امنیت ملی در دولت فورد، کارتر و ریگان، دستیار ویژه کاخسفید در امور مربوط به منطقه خلیجفارس از 1976 تا 1981 و مدیر اسبق بنیاد Ford در نیویورک بوده است، او همچنین مدیر پروژه Gulf/2000 Project دانشگاه Columbiaاز سال 1993 تاکنون، و استاد فعلی دانشکده روابط عمومی و بینالملل آن دانشگاه میباشد.
E-IR همچنین اضافه میکند که سیستم آمریکایی، در همه مراحل چرخۀ اطلاعاتی-جاسوسی(Intelligence Cycle) که شامل میدانعمل، جمعآوری، پردازش، تحلیل، و انتقال میشود، دچار خطای محاسباتی شد.
آنها شکستهای مربوط به مرحله جمعآوری را متوجه ضعف حوزۀ عامل "حضور فیزیکی" یا همان HUMINT میدانند و شکستهای تحلیلی خود را نیز متأثر از "عدم داشتن درک صحیح و واقعی از ریشههای دینی" روبهگسترش گفتمان انقلاب قلمداد میکنند.
در حالی که برخی تحلیلگران تربیتشده، شکست خود را ناشی از ضعف تحلیل، انباشت اطلاعات، اهداف سازمانی، نواقص بوروکراتیک، ناکارآمدی شگردهای جمعآوری پنهان و صدها دلیل دیگر جستجو میکنند، Jervis از نقص شناختی صحبت به میان میآورد و میگوید جامعه اطلاعاتی(IC)، قادر به شناخت نقش محوری دین در بسیج نیروهای انقلابِ مترقّی نبودند.
به نظر کارشناسان، البته اسرائیل هم که از لحاظ عامل حضور فیزیکی(HUMINT) از آمریکا جلوتر بود و کارش برای موفقیت در مرحله جمعآوری پنهان آسانتر بود نتوانست به نتیجهای برسد. صهیونیستهای فارسیبلدی که در تماس با مقامات دولتی، چهرهها و شخصیتها بودند، بهعنوان نیروی حاضر در محیط، روزنامهها را میخواندند، در محافل و تجمعات شرکت میکردند، بر سیاستگذاریهای فرهنگی تأثیر میگذاشتند و البته بسیار به پیشبرد اهداف از پیش تعیین شدۀ خود نیز امیدوار بودند.
Kimche که یک صهیونیست انگلیسی کوچکرده به فلسطین اشغالی بود، قبل از اینکه در مارس 2010 در اثر تومور مغزی بدخیم در خانهاش در شهر رامات هشارون بمیرد، عهدهدار معاونت موساد و همچنین ریاست شورای روابط خارجی اسراییل بود.
David Kimche در مصاحبهای گفته بود که اسرائیل ارتباطات بسیاری با پهلوی داشت، چرا که منافع چندگانه و متعددی نیز نصیب اسرائیل میشد.
طبق گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا(DIA) و آژانس امنیت ملی(NSA) در سال 1978 (1356)، برآورد شده بود که رژیم پهلوی حداقل تا اوایل دهه 1980 بر سر کار خواهد ماند و نهایتاً توسط یک دولت ملیگرا یا چیزی شبیه آن جایگزین خواهد شد اما 16 روز پس از آغاز سال نوی آمریکایی در سال 1979، در 16 ژانویه، مصادف با 26 دی 1357 شاه از ایران فرار کرد!
همچنین Paul R. Pillar، در سال 2010 در مجله آکادمی علوم سیاسی آمریکا مینویسد: "کودتای 28 مرداد، از نظر ایرانیان، نماد شاخصی از خصومت علیه ایران و میل تبهکارانه آمریکا در پایمال کردن حقوق مردم این کشور به حساب میآمد."
دیدن امواج مکرر بیداری اسلامی در جوامع مختلف در سالهای اخیر نیز، علاوه بر اینکه باعث شد بار دیگر قدرت خیرهکننده انقلاب اسلامی ایران در ذهن تحلیلگران تداعی شود، به دشمن گوشزد کرد که هنوز درسهای بسیاری را باید فرا بگیرند. به گزارش مؤسسه Foreign Policy Association، انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 یک واقعه سیاسی-اجتماعی عظیم و ژئوپلتیک در جهان بود که معادلات خاورمیانه و مناسبات دیپلماتیک جهان را تحت تأثیر قرار داد.
Duke University، دانشگاهی در شهر Durham ایالت کارولینای شمالی است و علاوه بر بودجه سالیانۀ 1 میلیارد دلاریاش، بهعنوان یکی از 10 دانشگاه برتر جهان نیز معرفی شده، این دانشگاه در مقالهای به بررسی جایگاه انقلاب اسلامی ایران در سال 1979 میپردازد.
در این مقاله آمده است که: "انقلاب ایران یکی از بهیادماندنیترین وقایع قرن بیستم میلادی است که دورهای جدید را در تاریخ افتتاح میکند."
این مقاله اضافه میکند که "ریشههای اسلامی-ایرانی هویت مردم ایران، سرکوب سیاسی نظام سلطنتی، خشونت روزافزون سازمان ساواک، فساد و انحراف فراگیر مالی و اخلاقی در میان مقامات و مسئولین و شخصیتها، پارتیبازیهای وسیع، عدم تقسیم عادلانه ثروت و امکانات و درآمد، و همچنین تأثیر سیاستها و تفکرات امپریالیسم، همگی بهعنوان دلایل پیدایش انقلاب اسلامی در کشور ایران طبقهبندی میشوند."
رسانهها و اندیشکدههای متعددی که در طول 36 سال به مطالعه و بررسی در مورد انقلاب اسلامی ایران پرداختهاند، معتقدند یگانه انقلابی که، بیتردید، یک حرکت واقعی و ماندگار بر خلاف مسیر امواج بود، انقلابی بود که در سال 1979 توسط مردم ایران بهوقوع پیوست.
یکی از اساتید شناختهشده در رشته علومسیاسی دانشگاه Syracuse University نیویورک میگوید انقلاب ایران منجر به شکلگیری و ظهور حزبالله لبنان شد و متعاقب آن نیز فرهنگ مقاومت در عراق شکل گرفت. مجموعه این وقایع، باعث شد ایستادگی در مقابل امپریالیسم، رنگ و بویی اسلامی به خود بگیرد. این، بخشی از تأثیرات ژئوپلتیک انقلاب اسلامی ایران است.
پایگاه اینترنتی شبکه الجزیره در فوریه 2014 مینویسد که متأثر از انقلاب 1979، نفوذ و اقتدار این کشور بسیار وسعت پیدا کرد و بهعنوان ملتی که گفتمانی مستقل از گفتمان رایج "شرق و غرب" داشت، ایران اکنون به کانونی تبدیل شده که هیچکدام از مسائل و مناسبات منطقه خاورمیانه بدون در نظر گرفتن جایگاه این سرزمین به مسیر صلاح ختم نخواهد شد.
اما بهراستی، آن چیزی که سبب دمیدن روح ظلمستیزی و حرکت به سمت اسلام اصیل در ملت ایران شد و به حاکمیت دیکتاتوری و وابستگی به طاغوت پایان داد چه بود؟
Michael Donovan در سال 1997 در مقاله خود با نام ،National Intelligence and the Iranian Revolution از تأثیرپذیری انقلاب اسلامی ایران از فرهنگ عاشورا صحبت میکند.
Using religious symbolism involving Hussein were explicit in their call for the Shah’s downfalletc...
به خوبي ميدانيم كه عاشورا الهامبخش انقلاب شورآفريني است كه در روزگار ما با راهبري عاشورايي بزرگ عصر، امام خميني(ره)، خواهان استقرار زندگي بر پايه توحيد و عدل شده است. فرهنگ عاشورا فرهنگي همهجانبه دارد كه انقلاب اسلامي با الگو گرفتن از آن، مسير پرفراز و نشيب خود را طي نموده است.
مؤسسه پژوهشی HighBeam Research واقع در شهر شیکاگو در ایالت ایلینویز آمریکا، در ادامه تعریف واژهMuharram چنین آورده است که:
One of the main slogans during the Islamic revolution in Iran (1978/79) chanted by the crowds or scribbled as graffiti on town and village walls was "Every day is Ashura; every place is Karbala; every month is Muharram." This same slogan was intoned on radio and television and was graphically depicted on posters and even postage stamps during Iran's eight-year (1980–1988) war of Iraq against Iran...etc
"یکی از شعارهای اصلی انقلاب اسلامی ایران (79-1978) که توسط تودههای مردم فریاد زده میشد یا بر روی دیوارهای شهر و روستا نوشته میشد این بود که "هر روز، عاشورا است؛ همه مکانها کربلا است؛ هر ماه، محرّم است." این شعار، در زمان جنگ 8 سالۀ عراق علیه ایران نیز از طریق رادیو و تلویزیون پخش میشد یا بر روی پوسترها یا تمبر نامهها به تصویر کشیده میشد."
این پایگاه اضافه میکند که شروع امواج انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی، از روز عاشورا مصادف با 3 ژوئن 1963 وزیدن گرفت- آن روز، 13 خرداد 42 بود.
The Revolution started in Muharram on Ashura, 3 June 1963, when Ayatollah Khomeini delivered a speech at the Fayziya Madrasa in Qom, criticizing the internal and external policies of the shah, Mohammad Reza Pahlavi, and his government...etc
مرکز اسناد انقلاب اسلامی مینویسد: در آغاز محرّم سال 1383 ق برابر با خرداد 1342 ش، قم به صورت پايگاه ضد رژيم درآمده و شور خاصي در آن برپا بود. در عصر عاشوراي آن سال، برابر با سيزدهم خرداد 1342 ش، حضرت امام خميني(ره) با حضور در مدرسه فيضيه، طي سخنان کوبندهاي، ضمن انتقاد شديد از رژيم پهلوي و اربابان آمريکايي و اسرائيلي شاه، پرده از جنايات طاغوت برداشت. حضور مردم در سخنراني به اندازهاي بود که تمام صحن فيضيه و دارالشفاء، صحن حرم حضرت معصومه(سلامالله علیها)، ميدان آستانه و اطراف، مملو از جمعيت بود.
مدرسه فیضیه و دارالشفاء از اماکن مقدسی است که در ابتدای دوران غیبت حضرت امام زمان علیهالسلام (ولی نه با این نام) در جوار بارگاه حضرت فاطمه معصومه سلاماللهعلیها تأسیس گردید و از قرن سوم و چهارم این مکان مقدس محل پرورش، تدریس و تدرّس اعاظم علمای شیعه در قم بوده است.
فیضیه اولین مدرسهای است که در قم ساخته شده و در دوران مرجعیت آیت الله العظمی حائری یزدی(ره) از سوی ایشان تجدید حیات و رسمیت پیدا کرد. این مدرسه در طول سالیان گذشته، محل تدریس علما، روحانیون و برجستگان حوزه علمیه قم بوده و به خاطر قداست مدرسه، امروزه به عنوان سمبُل حوزه و مرکزیت اسلام و بخصوص شیعه شناخته میشود. حضرت امام خمینی(ره) چند سال در مدرسه دارالشفاء و فیضیه اقامت داشته و در مدت اقامت خود به تدریس فقه، اصول و اخلاق اشتغال داشتند.
با توجه به اقبال علمایی چون آیات عظام فیض کاشانی، حائری یزدی، بروجردی، حجت کوهکمره ای، حضرت امام(ره)، گلپایگانی، اراکی و...، این مکان توانست محل رفت و آمد اهل علم قرار بگیرد. امام(ره) از سال 42 برنامه نهضت را از طریق مدرسه فیضیه اعلام کردند. اولین جایی که اعلامیه نصب میشد، مدرسه فیضه بود و به همین خاطر نظام شاهنشاهی نسبت به مدرسه فیضیه حساس بود و تحرکات طلاب این مدرسه از سوی رژیم طاغوت به طور مداوم رصد میشد.
سخنرانی حضرت امام(ره) در فیضیه، شدیدترین سخنرانی علیه شاه، رژیم و دربار بود. تا آن روز سابقه نداشت کسی در برابر نظام سلطنتی با این لحن عتابآمیز سخنرانی کند.
"الآن، عصرعاشورا است... گاهي که وقايع روز عاشورا را از نظر مي گذرانم، اين سؤال برايم پيش ميآيد که اگر بنياميه و دستگاه يزيدبنمعاويه، تنها با حسين(ع) سرجنگ داشتند، آن رفتار وحشيانه و خلاف انساني چه بود که در روز عاشورا با زنهاي بي پناه و اطفال بيگناه مرتکب شدند؟ بچه خردسال چه تقصير داشت؟ زنها چه تقصير داشتند؟ نظرم اين است آنها با اساس سر و کار داشتند… نمي خواستند شجره طيبه باشد. همين فکر در ايران وجود داشت. اينها با بچه هاي شانزده-هفده ساله ما چه کار داشتند؟ ...لکن اين فکر پيش مي آيد که اينها با اساس مخالفند... اينها نميخواهند که اساس موجود باشد؛ اينها نمي خواهند صغير و کبير ما موجود باشد."
"اسرائيل نميخواهد در اين مملکت دانشمند باشد، نميخواهد در اين مملکت قرآن باشد؛ اسرائيل نميخواهد در اين مملکت علماي دين باشند؛ اسرائيل نميخواهد در اين مملکت احکام اسلام باشد. اسرائيل به دعوت عمّال سياه خود، مدرسه (فيضيه قم و طالبيه تبريز) را کوبيد. ما را ميکوبند، شما ملت را ميکوبند. ميخواهد اقتصاد شما را قبضه کند؛ ميخواهد زراعت و تجارت شما را از بين ببرد؛ مي خواهد اين مملکت، داراي ثروتي نباشد، ثروتها را تصاحب کند به دست عمّال خود. اين چيزهايي که مانع هستند، چيزهايي که سد راه هستند، اين سدها را ميشکند؛ قرآن سد راه است، بايد شکسته شود؛ روحانيت سد راه است، بايد شکسته شود؛ مدرسه فيضيه سد راه است، بايد خراب شود؛ طلاب علوم دينيه ممکن است بعدها سد راه بشوند، پس بايد از پشت بام بيفتند، بايد سر و دست آنها شکسته شود براي اينکه اسرائيل به منافع خودش برسد؛ دولت ما به تبعيت اسرائيل به ما اهانت مي کند".
"آقا! من به شما نصيحت مي کنم، اي آقاي شاه!... من به تو نصيحت مي کنم؛ دست بردار از اين کارها... اينقدر با ملت بازي نکن! اينقدر با روحانيت مخالفت نکن. اگر ديکته ميدهند دستت و ميگويند بخوان، در اطرافش فکر کن؛ چرا بيخود، بدون فکر، اين حرفها را ميزني؟... نکن اين کار را؛ نصحيت مرا بشنو. آقا! 45 سالت است شما؛ بس کن، نشنو حرف اين و آن را؛ يک قدري تفکر کن، يک قدري تأمل کن! يک قدري عواقب امور را ملاحظه بکن! يک قدري عبرت ببر! عبرت از پدرت ببر. آقا! نکن اينطور! بشنو از من؛ بشنو از روحانيون؛ بشنو از علماي مذهب؛ اينها صلاح ملّت را ميخواهند؛ اينها صلاح مملکت را ميخواهند... چرا اينقدر مردم را اغفال ميکنيد؟ چرا نشر اکاذيب ميکنيد؟ چرا اغفال ميکني ملت را؟ والله، اسرائيل به درد تو نميخورد، قرآن به درد تو مي خورد".
امروز به من اطلاع دادند که بعضي از اهل منبر را بردهاند در سازمان امنيت و گفتهاند شما سه چيز را کار نداشته باشيد، ديگر هر چه ميخواهيد بگوييد؛ يکي شاه را کار نداشته باشيد، يکي هم اسرائيل را کار نداشته باشيد، يکي هم نگوييد دين در خطر است. اين سه تا امر را کار نداشته باشيد، هر چه ميخواهيد بگوييد... ما هر چه گرفتاري داريم از اين سه تاست تمام گرفتاري ما.
"آقا، يک حقايقي در کار است... شما آقايان در تقويم 2 سال پيش از اين يا سه سال پيش از اينِ بهاييها مراجعه کنيد؛ در آنجا مي نويسد: تساوي حقوق زن و مرد، رأي عبدالبها است؛ آقايان از او تبعيت ميکنند. آقاي شاه هم نفهميده ميرود بالاي آنجا، ميگويد: تساوي حقوق زن و مرد. آقا! اين را به تو تزريق کردند که بگويند بهايي هستي، که من بگويم کافر است؛ بيرونت کنند. نکن اينطور، بدبخت! نکن اينطور. تعليم اجباري عمومي نظامي کردن زن، رأي عبدالبهاء است. آقا تقويمش موجود است، ببينيد! شاه نديده اين را؟ اگر نديده مؤاخذه کند از آنهايي که ديدهاند و به اين بيچاره تزريق کردهاند. مطالب خيلي زياد است، بيشتر از اين معاني است که شما تصور ميکنيد. مملکت ما، دين ما، در معرض خطر است؛ شما هي بگوييد که آقايان! نگوييد دين در معرض خطر است. اگر ما نگوئیم اسلام در خطر است آیا در معرض خطر نیست؟ اگر ما نگوییم شاه چنین و چنان است آیا این طور نیست؟ اگر ما نگوییم اسرائیل برای اسلام و مسلمین خطرناک است آیا خطرناک نیست؟ "
"تأثّرات ما زياد است؛... اين چيزي که براي اين ملت دارد پيش ميآيد، اين چيزي که در شرف تکوين است، از آن تأثرمان زياد است؛ ميترسيم. ربط ما بين شاه واسرائيل چيست که سازمان امنيت ميگويد: از اسرائيل حرف نزنيد، از شاه هم حرف نزنيد؛ اين دو تا تناسبشان چيست؟ مگر شاه، اسرائيلي است؟ به نظر سازمان امنيت، شاه، يهودي است؟ اينطور که نيست. ايشان ميگويد: مسلمانم؛ ايشان که ادعاي اسلام ميکند،... به حَسَب ظواهر شرع."
"اين ممکن است سرّي در کار باشد؛ ممکن است آن معنايي که ميگويند سازمانها میخواهند آن را از بين ببرند، شايد راست باشد؛ احتمالش را نميدهي تو؟ يک علاجي بکن، اگر احتمال ميدهي. يکجوري اين مطالب را برسانيد به اين آقا؛ شايد بيدار بشود، شايد روشن بشود يکقدري. اطرافش را گرفتهاند، شايد نگذارند اين حرفها به او برسد. ما متأسفيم، خيلي متأسفيم از وضع ايران، از وضع اين مملکت خراب، از وضع اين هيأت دولت، از وضع اين وضعيتها، از همه اينها متأسفيم..."
در پي سخنراني افشاگرانه حضرت امام، در سحرگاه پانزدهم خرداد سال 1342، دژخيمان رژيم ستمشاهي به خانه ساده و بيآلايش امام در قم يورش برده و امام را دستگير و دور از چشم مردم به زنداني در تهران منتقل کردند. هنوز چند ساعتي از اين حادثه نگذشته بود که فرياد مردم معترض و انقلابي، عليه حکومت ديکتاتوري شاه بلند شد و خواستار برقراري حکومت اسلامي و پايان دادن به رژيم ستمشاهي شدند.
در این روز، گلولههاي برخاسته از خشم و کينه حکومت ننگين شاه، قلب هزاران مسلمان انقلابي بهپاخاسته را نشانه رفت و با به خاک و خون کشيدن آنان، قيام خونبار و جاويد پانزدهم خرداد 42 شکل گرفت. از آن پس، 15 خرداد، به سرآغازی عظیم برای صفآرایی عاشورایی مسلمین در مقابل طاغوت و مستکبرین تبدیل شد؛ کل یوم عاشورا و کل ارض کربلا...
نهضت عاشورا يك نهضت عظيم فرهنگي است كه ابعاد گوناگون حيات انسان را در بر دارد. حركتي که با وقوع خود، تاريخ ساز و عزت آفرين و عاملي براي احياي اسلام ناب گرديد تا آن جا كه اين لقب را براي خود برگرفت: "الاسلام محمديالوجود و الحدوث و حسيني البقاء والاستمرار."
عاشورا تنها يك رويداد تاريخي نيست، بلكه يك فرهنگ است. فرهنگ عاشورا، مجموعۀ عناصر عاطفي، ارزشي، اعتقادي و رفتاري است كه به نحو زنده و حياتبخشي حضور پايدار خود را در تاريخ تشيع حفظ كرده و نقشها و كاركردهاي متنوعي در جامعه شيعي خصوصاً انقلاب داشته است.
لذا انقلاب اسلامی با تکیه بر فرهنگ مترقّی اسلام ناب و بینش و بصیرت اهلبیتی، درحقيقت، احياگر اسلامي بود كه پس از قرنها ضعف، عقبماندگي، ركود و رخوت مسلمانان، بشر را به سمت عزّتمندی و سربلندی و بالندگی متوجه میکرد و تذکر میداد.
پيروزي انقلاب اسلامي و تشكيل حكومت اسلامي، درحقيقت، پيوند دو نهاد دين وسياست در صحنه بوده است. اين حقيقت، حاصل تلاش سيدالشهداء در مبارزه با بدعتهاي اموي بود كه اصل وحدتيافتۀ دين و سياست را از محور حقّاني وجود مبارك اهلبیت(س) خارج ساخته و در اختيار انسان پليدي چون معاويه نهاده و او را ملقب به امير مؤمنان کرده بودند! حضرت امامحسین(ع) ضمن قيام و افشاي جوهره كفر اموي، درصدد درهمشكستن تنديس پاگرفتۀ رذالت بودند. لذا با شهامت و قدرت تمام، خروش برآوردند: "الا و ان الدعي بين الدعي قد ركز بين اثنتين بين السلة والذلة هيهات منّا الذلة."
ریشه انقلاب اسلامی مردم ایران نیز نشئت گرفته از همین آرمان و آرزوی احیای ارزشهای دین مبین بود. در آن دوران، رواج انديشه جدايي دين از سياست، هرگونه مسئوليت اعتقادي و اجتماعي را از افراد سلب ميكرد و با روحيه تسامح و راحتطلبي نيز سازگاري داشت. لذا بسياري از افراد نیز براي حفظ منافع شخصي خود از هرگونه انديشهاي كه به تغيير وضع موجود منتهي گردد احتراز ميكردند. بنابراین نقشههاي شيطاني حكومت از يك سو و تسامح و راحتطلبي از سوي ديگر موجب شد تا اعتقادات ديني نقش مؤثري در اعمال اجتماعي-سياسي مردم نداشته باشند و از قيام براي خدا در جامعه اسلامي غفلت گردد. امامخميني(ره) در اين زمينه تذکر میدهند:
"خودخواهي و ترك قيام براي خدا ما را به روزگار سياه رساند و همه جهانيان را بر ما چيره كرد و كشورهاي اسلامي را زير نفوذ ديگران در آورد."
بنابراين در انديشه احيائي امام خميني(ره)، دين و سياست آن چنان در هم تلفيق و تركيب شدهاند كه يك واحد منسجم بهوجود آوردهاند. در چنين ديدگاهي، دين منهاي سياست و ولايت، جسدي بي جان و بي فروغ است:
"اين را كه ديانت بايد از سياست جدا باشد و علماي اسلام در امور اجتماعي و سياسي دخالت نكنند، استعمارگران گفته و شايع كردهاند. اين را بي دينها ميگويند، مگر زمان پيغمبر اكرم(ص) سياست از ديانت جدا بود؟ مگر در آن دوره عدهاي روحاني بودند و عده ديگر سياستمدار و زمامدار؟ مگر در زمان خلفاي حق يا ناحق، یا در زمان خلافت حضرت اميرالمؤمنین(ع)، سياست از ديانت جدا بود؟ دو دستگاه بود؟ اين حرفها را استعمارگران و عمّال سياسي آنها درست كردهاند تا دين را از تصرف امور دنيا و از تنظيم جامعه مسلمانان بركنار سازند و ضمناً علماي اسلام را از مردم و مبارزان راه آزادي و استقلال جدا كنند و در اين صورت ميتوانند بر مردم مسلط شده و ثروتهاي ما را غارت كنند. منظور آنها هميناست."
اهمیت و جایگاه بصیرت، روشنبینی و درک درست از شرایط و فضاها، به گونهای است که قرآن کریم یکی از ویژگىهای فرستادگان الهی را داشتن بینش صحیح از رفتارها و کردارها دانسته و جامعه اسلامی و پیروان دین را نیازمند این ویژگی معرفی کرده است: "قُلْ هذِهِ سَبیلی أَدْعُوا إِلَى اللّهِ عَلى بَصیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنی"؛ "بگو این راه من است. من و پیروانم با بصیرت کامل، همه مردم را به سوى خدا دعوت مىکنیم."
کسی که بصیرت لازم را به همراه یک سری دیگر از شرایط داشته باشد، در روزهای فتنه و فضاهای غبارآلود، مسیر را اشتباه نخواهد پیمود و از توانمندی و جسارت اظهار حق و حقیقت برخوردار میشود. ولی آیا بصیرت برای اشخاص خاصی لازم است یا مسئلهای عمومی است؟ آیا بر همگان لازم است که بینش والایی داشته باشند؟
رهبر معظم انقلاب میفرمایند: "اگر همه تعاریفی که در خصوص بصیرت آورده شده را در یک جمله خلاصه کنیم میتوان گفت بصیرت یعنی وجود چشمان تیزبین در انسان که بتواند پشتصحنه مسائل پیچیدۀ سیاسی را بهخوبی تشخیص دهد. این مهم در طول دوران تاریخ معاصر ایران و حوادث بعد از انقلاب، خط کش جدا شدن افراد هوشیار از غافل بوده است."
رهبر معظم انقلاب بارها تأکید کردهاند که: "شما در جبهه جنگ اگر راه را بلد نباشید، اگر نقشهخوانى بلد نباشید، اگر قطبنما در اختیار نداشته باشید، یک وقت نگاه میکنید مىبینید در محاصره دشمن قرار گرفتهاید؛ راه را عوضى آمدهاید، دشمن بر شما مسلط میشود. این قطبنما همان بصیرت است."
"در زندگىِ پیچیده اجتماعىِ امروز، بدون بصیرت نمیشود حرکت کرد. جوانها باید فکر کنند، بیندیشند، بصیرت خودشان را افزایش بدهند. معلمان روحانى، متعهدان موجود در جامعه ما از اهل سواد و فرهنگ، از دانشگاهى و حوزوى، باید به مسئله بصیرت اهمیت بدهند؛ بصیرت در هدف، بصیرت در وسیله، بصیرت در شناخت دشمن، بصیرت در شناخت موانع راه، بصیرت در شناخت راههاى جلوگیرى از این موانع و برداشتن این موانع؛ این بصیرتها لازم است... بصیرت یعنى این که بدانید چه میخواهید، تا بدانید چه باید با خودتان داشته باشید."
"باید همیشه هشیارى نسبت به همه جوانب باشد. اما این، اولویت استکبار در مواجهه با نظام اسلامى نیست. اولویت، آن چیزى است که امروز به آن میگویند جنگ نرم؛ یعنى جنگ به وسیله ابزارهاى فرهنگى، به وسیله نفوذ، به وسیله دروغ، به وسیله شایعهپراکنى؛ با ابزارهاى پیشرفتهاى که امروز وجود دارد. ابزارهاى ارتباطىاى که ده سال قبل و پانزده سال قبل و سى سال قبل نبود، امروز گسترش پیدا کرده. جنگ نرم یعنى ایجاد تردید در دلها و ذهنهاى مردم. خوب، شما ببینید در یک چنین وضعیتى چه چیزى بیش از همه براى انسان مهم است؟ بصیرت."
لذا باید اذعان کرد که در برخورداری از نعمت بیبدیل بصیرت، یک نکته کلیدی و سرنوشتساز، حفظ ایستادگی و استقامت و عزتمندی است. يكي از نمودهاي ارزشي عاشورا در حرکت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، مسئله ناسازگاري با طاغوت و استكبار بود كه در تمام حركتها و موضعگيريهاي ايشان پيش از پيروزيانقلاب و پس از آن كاملاً نمود داشت و به صورت يك جريان محوري در نهضت اسلامي ميدرخشيد.
نكته قابلتوجهي كه از اين جهت در این نهضت وجود دارد، شيوه موضعگيري ايشان است که طی 15 سال مبارزه، كوچكترين تغييري در موضع ضد طاغوتيشان ایجاد نشد. اولين اعلاميه ایشان در جريان تصويب لايحه انجمنهاي ايالتي و ولايتي در سال 1342 تا آخرين اعلاميهشان در پاريس و پيش از فرار شاه از ايران گوياي همين واقعيت است.
حضرت امام حسين بن علي(ع)، در گيرودار معركه عاشورا، در ميان انبوه دشمنان فراوان و در موقعيتي كه دشمن از چهار سو، ایشان را در محاصره داشت، هنگامي كه با پيشنهاد بيعت با يزيد مواجه ميگردند تا از آن معركۀ خونبار و هراسانگيز جان سالم به در ببرند، با كمال شهامت، جوانمردي، فضيلت و انسانيت اعلام فرمودند که: "والله لا اعطيكم بيدي اعطاء الذليل و لا افر فرار العبيد"؛ "به خدا قسم! هرگز دستم را همانند دست ذليلان و زبونان به شما نميدهم و هم چون بردگان از پيش شما نميگريزم."
اين سخن بزرگ در آن اوضاع ويژه از سعۀ صدر و عظمت درون، حكايتهايي دارد كه ژرفا و گستردگي آن را جز خداي بزرگ كسي نميداند.
روز عاشورا، آنگاه كه عدهاي از ياران امام حسين(ع) در خاك و خون غلتيدند، حضرت(ع) به جاي اين كه روحيه خود را از دست بدهند و دست تضرع به سوي آنان دراز كنند، با ثبات و استقامت كامل میفرمایند: "به خدا قسم! به هيچ يك از خواستههاي اينان تن در نميدهم تا خداي خود را ملاقات كنم در حالي كه به خون خود آغشتهام."
رهبر انقلاب در 19 بهمن 1393 در جمع فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران تصریح کردند که: "دشمنیِ آمریکا با جمهوری اسلامی از روز اوّل شروع شد؛ این را جوانها بدانند. هرچه توانستند انجام دادند؛ یعنی واقعا هیچ کاری که یک دولتی مثل آمریکا بتواند با یک ملّتی، با یک کشوری بکند از لحاظ نظامی، از لحاظ اقتصادی، از لحاظ امنیتی، از لحاظ ارتباطات فرهنگی وجود ندارد که نکرده باشد؛ هر کاری توانستهاند تا امروز انجام دادهاند. دشمنیِ آنها با "انقلاب" بود و هست؛ دشمنیِ آنها با مردمی است که این انقلاب را پذیرفتهاند و قبول کردهاند. این غلط است که بعضی اینجور وانمود کنند که دشمنیِ آمریکا و رژیم مستکبر با اشخاص است - با امام دشمن بودند یا امروز با علی خامنهای دشمنند - اینجور نیست؛ دشمنیِ آنها با اصل این مفهوم است، با اصل این حرکت است، با اصل این جهتگیریِ توأم با ایستادگی و استقلالطلبی و عزّتطلبی است و با ملتی که اینها را پذیرفته است و دارد عمل میکند؛ دشمنی با اینها است. و این دشمنی، آن روز بوده است، امروز هم هست و ادامه دارد. ملّتی که پای این حرف ایستاد در طول این سالهای متمادی و مشکلات آن را تحمّل کرد، برایشان مبغوض است."
"بعضی از سیاستمداران آمریکایی خطا کردند و در لفظ هم همین را گفتند؛ در این چند سال گذشته از دهنشان در رفت، تصریح کردند که با ملّت ایران دشمنند؛ با ملّت ایران مخالفند؛ امروز هم هر حرکتی از سوی آمریکاییها و همپیمانانشان و همراهانشان انجام میگیرد، برای به زانو درآوردن ملّت ایران است؛ برای تحقیر ملّت ایران است."
"البتّه دچار خطایند؛ دچار اشتباه در تحلیلند؛ این یک واقعیتی است که آمریکاییها در تحلیل حوادث این منطقه و بهطور خاص تحلیل حوادث کشور عزیز ما دچار خطایند؛ دچار اشتباههای راهبردی هستند؛ همین خطاها هم هست که به آنها دارد مرتبا صدمه میزند، ضربه میزند و ناکامشان می کند؛ خطای محاسباتی دارند."
"جمهوری اسلامی پیش رفته است. امروز جمهوری اسلامی با نظام جمهوری اسلامی در35 سال قبل، قابل مقایسه نیست. تراکم تجربهها، تراکم کارها، پیشرفتهای فراوان، نفوذ عظیم منطقهای، رسوخ مبانی انقلاب در اعماق دلهای جوانان این کشور؛ اینها چیزهای کوچکی است؟ این حوادث وجود دارد؛ اینها حقایقی است."
"یک مسئول آمریکایی [دیوید کوهن]، همین چند روز قبل از این میگوید که ایرانیها گیر افتادهاند؛ ایرانیها در قضایای هستهای، با دستِ بسته پشت میز مذاکره حاضر میشوند. خب، این خطای محاسباتی است؛ ایرانیها گیر نیفتادهاند، حالا شما در بیست ودوّم بهمن انشاءالله خواهید دید ملّت ایران چه خواهد کرد و چه حضوری خواهد داشت؛ آنوقت معلوم میشود که آیا دست ملّت ایران بسته است؟ دست ملّت ایران بسته نیست و این را در عمل نشان داده است و بعد از این هم نشان خواهد داد؛ مسئولین هم همینجور؛ مسئولین کشور هم انشاءالله با ابتکارات خودشان، با شجاعت خودشان نشان خواهند داد که دست ملّت ایران بسته نیست. او تصوّر میکند که ایران را در سهکنج گیر انداخته! میگوید پشت ایرانیها به دیوار رسیده است! نه آقا، اشتباه میکنید! شما هستید که دچار مشکلید. همهی واقعیتهای منطقهی ما نشاندهنده این است که آمریکا در اهداف خود در این منطقه و در بیرون این منطقه شکست خورده است. آمریکا در سوریه شکست خورد، آمریکا در عراق شکست خورد، آمریکا در لبنان شکست خورد، آمریکا در قضیه فلسطین شکست خورده است، آمریکا در غزه شکست خورده است، آمریکا در تسلط بر مسائل افغانستان و پاکستان شکست خورده است، در بین آن ملتها منفور است؛ در خارج از این منطقه هم همینطور است؛ آمریکا در اوکراین شکست خورده است؛ شما هستید که دچار شکست شُدید؛ سالهای متمادی است که شکست پشتِ سرِ شکست!"
"انشاءالله در بیستودوّم بهمن، ملّت ایران نشان خواهد داد که کسی که ملّت ایران را بخواهد تحقیر کند، با ضربه متقابل ملّت ایران مواجه خواهد شد. همه ملّت ایران، همه دلسوزان، در این جهت متّفقند که عزّت ملّی برای یک کشور، بسیار بسیار مهم است. اگر عزّت بود، امنیت هم خواهد آمد؛ اگر امنیت بود، پیشرفت هم عملی خواهد بود؛ و الّا اگر یک ملت تحقیر شد، همه چیز او به بازی گرفته خواهد شد؛ حتّی امنیت او، حتّی ثروت او، و همه چیز او. عزّت ملّی بایستی محفوظ بماند و مسئولین این را میدانند و ملّت ایران انشاءالله در بیستودوّم بهمن با حضور خود، با نشان دادن اقتدار خود، با نشان دادن عزم راسخ خود، انشاءالله دشمن را به زانو درخواهد آورد."
منابع مطالب غیرترجمهای:
www.khamenei.ir
www.irdc.ir
کتاب تأثير فرهنگ عاشورا بر انقلاب اسلامي- محمد مهدي بهداروند
nahad.nit.ac.ir/view_lastnews.aspx?myID=QzAzNjk4MDEtNkQ2NS00M0VDLTg3MzMtRTMyNEU0NDA1MjhD
گزارش از محمد صیدی
انتهای پیام/