جامعه ایران در انتخابات معمولا با مشارکت یک عقل حسابگر و مادی‌نگر در انتخابات شرکت می‌کند، اما در عین حال عواطف این شرکت‌کننده‌ها نیز به شدت تحریک‌پذیر است.

داوود طالقانی، پژوهشگر حوزه فرهنگ و دانش‌آموخته جامعه‌شناسی، در یادداشتی نوشت: بنا به ایده و طرح کلیِ مرحوم دکتر شریعتی در کتاب امت و امامت می‌توانیم یک نظر و دریافتی در باب جامعه‌شناسی انتخابات در ایران و در شکل عام‌تر در اسلام داشته باشیم.

۱. در وهله اول، شریعتی در مورد دموکراسی در اسلام، عقیده دارد وظیفه ما انتخاب امام نیست، بلکه آنچه که برعهده جامعه است، شناسایی او است. این مساله وقتی درمورد انتخابات در اسلام مطرح می‌شود توانایی آن را دارد که حلّال برخی از مشکلات باشد. به تعبیری شریعتی چنین القا می‌کند که موضوع انتخابات و دموکراسی در اسلام، چیزی میانی و در سطوح اجرایی است و اصلا ارتباطی با سطوح بالاتر که شامل هدایت، اشارت و رهبری است ندارد. شریعتی در این ایده قصد دارد به نوعی شبهه معروف و رایج در قبال جمع اسلام و دموکراسی را حل کرده و تقریری جدی از آن نمایان سازد.

۲. شریعتی در پروژه فکری خود بیان می‌سازد که منبع قدرت تا حدودی خودش اعمال قدرت است. برای همین او روشن‌می‌سازد که منبع قدرت امام از سوی خداوند است و دقیقا به همین پشتوانه الهی و تاییدات ربّانی است که اعمال قدرت را به پیش می‌برد. درصورتیکه در دموکراسی‌های متداول که نشانه اصلی آن‌ها انتخابات است، منبع قدرت مردم هستند. تذکر این موضوع ضروری است که منبع قدرت بودن مردم در دموکراسی‌های مرسوم را با بحث شناسایی امام خلط نکنیم، چرا که موضوع مورد بحث تعیین افراد در سطوح میانی آنهم بنا به مقتضیات عصر غیبت است.

۳. از مجموع دو مطلب از پیش گفته شده درمورد شناسایی امام و منبع قدرت به مثابه اعمال قدرت، چند نتیجه می‌توان گرفت که در یک جامعه مسلمان انتخاب امام صورت نمی‌گیرد بلکه تنها انتصاباتی بنا به ویژگی‌هایی در جهت انجام کار‌های خرد امکان پذیر است. نتیجه‌گیری بعدی این است که شریعتی منکر دموکراسی در جوامع اسلامی نمی‌شود، حتی آن را بنا به مقتضیات زمان لازم و ضروری می‌داند تا با به روی کار آمدن افراد مستعد در امور اجرایی کار‌ها جلو رود.

۴. در این بین رابطه رسانه و انتخابات با توجه به ایده شریعتی حائز اهمیت است. اگر قرار باشد به وسیله انتخابات طیفی از نیرو‌های کار شناسایی شوند، رسانه می‌تواند مدخل و میانجی مناسبی محسوب شود. به تعبیری اگر قرار باشد، با انتخابات که منبع قدرت و اعمال آن شناخته می‌شود یک اراده و حرکت جمعی را شکل دهیم، لاجرم محتاج شناخت از افرادیم که شریعتی نیز وقتی موضوع زعامت جامعه را پیش می‌کشد، به اهمیت این موضوع اشاره دارد؛ بنابراین تا حدی رسانه می‌تواند راه‌های شناخت را برای ما فراهم آورد. به تعبیری رسانه امروزی، میانجی مناسبی برای شناسایی افراد است، چیزی که سالیان گذشته نبود و افرادی به شکل مافیاوار درون سیستم سیاسی و قدرت نفوذ پیدا می‌کردند.

اما امروزه رسانه و شفافیت برآمده از آن راه شناخت نامزد‌ها را روشن ساخته و اگر کسی بخواهد به شکل دیگری ورودی به ساحت قدرت داشته باشد مورد اتهام قرار خواهد گرفت و به دلیل ناشناس بودنش مورد سوال قرار می‌گیرد. پس نماینده و نامزد برای امر شناساندن و به تعبیری «برندینگ» خودش هم که شده باید به موضوع رسانه توجه کند. به بیان روشن‌تر اشخاص مطرح مثل نمایندگان و نامزد‌ها برای حضور و همچنین شناساندن خود عرصه ارائه رسانه‌ای را یک ابزار جدی می‌دانند که اگر چنین نشود، نه تنها مورد طرد و چه بسا مورد سوظن قرار می‌گیرند.

۵. اما با تمام خدمات و اهمیت رسانه در بحث انتخابات ما با یک تردیدی مواجه هستیم مبنی بر اینکه رسانه چه بسا از افراد نماینده یا نامزد میکروسلبریتی‌های سیاسی بسازد، یا با ایجاد امواج رسانه‌ای برای نیل به اهداف خاص هیجانات و احساسات مخاطبین را مورد بهره‌برداری قرار دهد. هرچند این چالش و ملاحظه وارد است و مهم، و این احتمال وجود دارد که روند اقدامات رسانه‌ای برای تاثیرگذاری مخاطبان باشد، اما در کل نمی‌توان نقش رسانه در موضوع برندینگ نمایندگان را نادیده گرفت.

۶. به نظر می‌رسد کنشگری انتخاباتی جامعه ایران یک معادله با دو متغیرِ عقلانیت تماما محاسبه‌گر و احساسات و هیجانات تحریک‌پذیر است. به تعبیری جامعه ایران در انتخابات معمولا با مشارکت یک عقل حسابگر و مادی‌نگر در انتخابات شرکت می‌کند، اما در عین حال عواطف این شرکت‌کننده‌ها نیز به شدت تحریک‌پذیر است. یعنی این دو عنصر در اصل فضای انتخابات در ایران را شکل می‌دهند.

کنشگران سیاسی، چون قرار است کسی را انتخاب کنند که به طرق مختلف بر روی معیشت آنان تصمیم‌گیری می‌کند، تحت تاثیر یک عقلانیت ابزاری هستند تا از این طریق شخص یا اشخاصی را انتخاب کنند که دنبال‌کننده منافع آنان است. اما در واقعیت اتفاق دیگری می‌افتد، چون که معمولا نزاع‌های سیاسی، جریان‌های رسانه‌ای یا عوامل غیرشناختی نظیر لحن گفتار یا طرز پوشش لباس و. بر هیجانات و عواطف کنشگران اثر می‌گذارد، امر انتخاب و گزینش در ایران در تعامل آن دو متغیر صورت می‌گیرند. 

منبع: الف

اخبار پیشنهادی
تبادل نظر
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.
نظرات کاربران
انتشار یافته: ۴۸
در انتظار بررسی: ۰
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۲۲:۱۶ ۱۲ بهمن ۱۴۰۲
من گرسنمه
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۱:۴۱ ۱۲ بهمن ۱۴۰۲
اینجا به خدا نماننده شهر ما که بهش رای دادن گفت چکار میکنم میسازم خراب می‌کنم فقط کلاه گذاشته سر مردم رفت مجلس بی‌خاصیت انگار نه انگار یه کاری برای مردم نکرد که نکرد این هست مجلس داری
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۱:۲۷ ۱۲ بهمن ۱۴۰۲
هر کس رای نده حق اعتراض به هیچ عملکردی رو هم نداره
چون از حقش استفاده نکرده و جا خالی داده

اگر عملکردی خوب نبود و اعتراضی اتفاق بیوفته اول باید رصد کنن ببینن طرف معترض رای داده که الان گلایه داره یا نه
وگرنه لال بشه بشینه سر جاش
United States of America
ناشناس
۱۷:۱۷ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
اگه به همه مردم ایران نفریییی ۱۰۰ میلیون بدین ببین مردم چجور در انتخابات شرکت کنننن مردم با سر میان با دست میان
United States of America
ناشناس
۱۷:۱۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
منطق کیلو چند زرشک پلو با مرغ فقط
United States of America
ناشناس
۱۷:۱۳ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
ما متولد ۴۱ هستیم از ۲۲ بهمن ۵۷ شرکت کردییم تا حالا
United States of America
ناشناس
۱۷:۱۲ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
۵۰ بار هست در انتخابات شرکت کردیم
United States of America
ناشناس
۱۷:۱۱ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
اول گرونییییووووو حل کنید بعد اول برادریتونننن ثابت کنید بعد ادعایییی حق کنید ۴۵ سال واسه مردم چکار کردین ۱۲ بهمن روز ورود امام امت دقیقا ۴۵ سال پیش ساعت ۹و نیم امام از پاریس امدن به تهران
United States of America
ناشناس
۱۷:۰۷ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
اول گوشت برنج زرشک پلو با مرغ ارزون کنید بعد از مردم بخواین در انتخابات شرکت کننن
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۶:۳۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
انتخاباتی که شورای نگهبان نامزد هاشو رد با تایید صلاحیت کنه شرکت نمی کنم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۶:۲۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من فقط بخاطر کشورم رای میدم،وگرنه مسئولان عرضه چندانی در اداره امور کشور ندارن
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۳۲ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من رای می دهم چون کشور برام مهمه
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۱:۳۷ ۱۲ بهمن ۱۴۰۲
کشور همه قبول دارند ولی یه عده‌ای هستند که از دشمن بدتر هستند که اعصاب ملت را داغون کردند اين میشه رأی بدهید
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۳۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
همه مشکلات ما از مجلس است.
دقت کردید که خود نمایندگان هم در صحبت هاشون میگن که(( ما نمایندگان مجلس فلان کار رو کردیم و ...)) آره راست میگن نماینده مردم نیستند. نماینده مجلس هستند مجلسی که بشینن راهی برای سرکیسه کردن و بدبخت کردن مردم پیدا کنن.
شرم بر شما نمایندگان مجلس که از رای مردم استفاده کردید و به این مردم خیانت کردید
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۳۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
همه مشکالات مردم از گرونیه
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۲۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
کدوم منطق ؟
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۲۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
با این همه گرانی و تورم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۲۸ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من در انتخابات به خاطر خوشحال نکردن دشمن شرکت میکنم
Iran (Islamic Republic of)
علی
۱۴:۱۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من فقط در یک همه پرسی " آری: ، " خیر " شرکت میکنم.
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۰۴ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من رای نمی دم .
Iran (Islamic Republic of)
Hossein
۱۳:۳۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
غیرمنطقیه شرکت در انتخابات
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۲۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
از طرف مردم ایران حرف نزنین
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۰۱:۴۲ ۱۲ بهمن ۱۴۰۲
توم از طرف ملت بهتر نبود دخالت نکنید چون خودشان از تو بهتر میداند
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۲۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
کدوم مردم در انتخابات شرکت میکنن ؟
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۲۲ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
رای بی رای
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۲۱ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
شرکت نمی کنیم ،
Iran (Islamic Republic of)
جواد
۱۴:۱۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
ما هم شرکت نمی‌کنیم.
Iran (Islamic Republic of)
علی
۱۳:۲۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
با کدام منطق ؟
Norway
ناشناس
۱۳:۲۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من رای نمیدم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۱۸ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مردم در انتخابات شرکت نمیکنن
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۰۴ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مردم با این منطق شرکت می کنند که هر چه بر سر آنها دربیاد حقشان هست هیچ کشوری در دنیا مثل ایران بد بخت وبیچاره نیست اینقدر سختی و بدبختی را چه کسی بر مردم تحمیل کرده جز مسئولین بی کفایت
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۰۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
شما اقلا سری به ادارات بزن به مراکز قضایی ، شهرداریها، استانداریها ، مدارس، سایر ادارات !
به کارمندت حقوق خوب نمیدی گرسنه است
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۵۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
رأی میدهیم تا امور مملکت به خوبی اجرا شود
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۵۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
الله اکبر .جانم فدای رهبر و اسلام.
با قدرت در انتخابات شرکت میکنیم تا مشت محکمی بر دهان استکبار و آمریکا بکوبیم.
تمام مردم آمادگی و رضایت 100 درصدی در انتخابات دارند و بزودی همه ما مردم پای صندوق های رای خواهیم آمد و دوباره شاهد حضور پر شمار مردم پای صندوق ها خواهیم بود.
اللهم عجل لولیک الفرج. و سلام و صلوات و التماس دعا
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۴۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مردم ایران چون فهمیدند هیچ منطقی در انتخابات وجود ندارد ، شرکت نمیکنند
Italy
ناشناس
۱۲:۲۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
من نمیفهمم مگه مردم قدرت تحلیلم دارند؟
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۲۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
منطق خاصی نداریم من به شخصه شرکت می کنم برای اینکه کشورهای دیگه مبادا فکر تعرض به ایران نکنن
Norway
ناشناس
۱۳:۲۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مردم در انتخابات شرکت نمی کنن که منطقی پشت آن باشه
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۴:۰۳ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مدیر پایگاه باشگاه خبرنگاران جوان
۱۲:۲۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۲۵ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
بنظرم شرکت در انتخاباتی که وکلای دولت رو انتخاب کنیم و باعث افزایش رنج و مصیبتمان را بیشتر کنیم عقلا اشتباه محضه!!!
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۵۸ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
وجود تو افتضاح محضه ،تو ایرانی نیستی
Iran (Islamic Republic of)
محمودزاده
۱۲:۱۸ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
سوپری محلمان اجازه نمی دهد با ان چه کنیم
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۱۸ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
منطق داشته باشن شرکت نمیکنن تا اوضاع معیشت مردم بهتر بشه
مثل اینکه مسئولین اصلا بفکر مردم نیستند
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۵۹ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
برای بهتر شدن اوضاع شرکت می کنیم تا چشم منافق کور شود
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۱۱ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
آگه شرکت کنند، قطعا فقط میشه گفت منطق حمایت
Germany
ناشناس
۱۲:۰۶ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
مردم ایران در انتخابات شرکت نمیکنن
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۳:۰۰ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
تو که ایرانی نیستی برو بشین سر جات، ایرانی برای ایران شرکت می کند
Iran (Islamic Republic of)
ناشناس
۱۲:۰۱ ۱۱ بهمن ۱۴۰۲
با منطق افزایش تورم ، بیکاری،اختلاس،فساد،فقر،
آخرین اخبار