![حاشیههای ناتمام دکتر شدن مبینا](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/5/27/19713581_733.jpg)
پادشاهی سعودی و رژیم صهیونیستی، به دنبال عادیسازی روابط با یکدیگر هستند و این مسئله برای دنیای اسلام مهم است. البته این پروژه عادی سازی، علنی شده و سعودیها به آن اعتراف میکنند؛ «فیصل بن فرحان آل سعود»، وزیر امور خارجه پادشاهی سعودی اظهار داشت که «عادی سازی روبط با اسرائیل به نفع منطقه است». در این گزارش به روابط پیدا و پنهان سعودیها و صهیونیستها خواهیم پرداخت.
رژیم صهیونیستی چگونه تشکیل شد؟
در سال ۱۹۱۵، یعنی یک سال بعد از آغاز جنگ جهانی اول، «مارک سایکس» انگلیسی و «فرانسوا پیکو» فرانسوی در سفارت انگلستان باهم دیدارهایی داشتند و در نتیجه نقشه «سایکس-پیکو» را طراحی کردند. بر اساس این نقشه، منطقه خاورمیانه بعد از جنگ جهانی و فروپاشی امپراطوری عثمانی، بین استعمار انگلیس و فرانسه تقسیم میشد. ملاک اصلی این تقسیم بندی، دسترسی به منابع نفتی و کنترل سیاسی منطقه بود. اما در این بین یک منطقه مهمی وجود داشت که به توافق نرسیدند متعلق به انگلیس باشد یا فرانسه. در خصوص این منطقه مهم که فلسطین نام دارد، قرار شد گروهی از یهودیان حاضر در اروپا را در آنجا قرار دهند تا با اشغال فلسطین، همواره منطقه را در کنترل داشته باشند. اولین کشتی از یهودیان نیز در سال ۱۹۴۸ وارد خاک فلسطین شد.
نه دشمن نه دوست!
رسانه آمریکایی بلومبرگ در گزارشی با عنوان «اسرائیل و عربستان سعودی: دیگر دشمن نیستند، اما دوستان کامل هم نیستند» گفته است «ارتباطات مخفی سابق میان عربستان و اسرائیل به طور فزایندهای قابل مشاهده است». در این گزارش در مورد آشکار شدن روابطی که قبلا پنهان بود آمده است که «یک اسرائیلی-آمریکایی، پس از ورود با ویزای توریستی، خود را «خاخام ارشد عربستان سعودی» معرفی کرد. یک خانواده سرشناس سعودی در دو شرکت اسرائیلی سرمایهگذاری میکنند و به خود زحمت نمیدهند آن را پنهان کنند. بلومبرگ میگوید که آنها وارد روابط امنیتی و اقتصادی عملگرایانه شده اند.
محمد بن سلمان گفته است «ما اسرائیل را یک دشمن نمیدانیم، بلکه به عنوان یک متحد بالقوه نگاه میکنیم». اما بلومبرگ معتقد است «فکر تجارت با اسرائیل مضحک بود. حتی امروز، نظرسنجیها نشان میدهد که اکثر قریب به اتفاق مردم در خلیجفارس با پذیرش اسرائیل به عنوان یک کشور، مخالف هستند». عبدالعزیز القاشیان، محققی که سیاست خارجی عربستان در قبال اسرائیل را مطالعه میکند، گفته است: «این بیشتر به معنای آب شدن روابط است تا گرم شدن روابط. زیرا هنوز هم اسرائیلیها با گذرنامه ثالث به کشورهای عربی سفر میکنند».
برخی از روابط پنهان سعودیها و صهیونیستها به روایت بلومبرگ
۱. کوآلی تست (Qualitest) یک شرکت مهندسی و تست نرم افزار اسرائیلی است و سرمایه گذاران بین المللی در سال ۲۰۱۹ در آن سرمایه گذاری کردند. شای لیبرمن، مدیر بخش اروپا، اسرائیل و خاورمیانه گفت که این شکرت مستقیم در عربستان نیست، اما محصولات خود را به شرکتهای پادشاهی سعودی میفروشد.
۲. شرکت (Mithaq Capital SPC) که توسط خاندان «الراجی»، مسئول کنترل امور بانکی سعودی، اداره میشود؛ اکنون بزرگترین سهامدار دو شرکت اسرائیلی است که عبارتند از: شرکت امنیتی (Otonomo Technologies Ltd) و شرکت تبلیغاتی دیجیتال (Tremor International Ltd) که در فهرست لندن نیز قرار دارند. محمد آصف سیماب، مدیر عامل شرکت میثاق کپیتال، گفت: «ما نوآوری و فرهنگ فناوری اسرائیل را دوست داریم و سعی میکنیم راههایی برای بهرهمندی از آن بیابیم».
۳. کشورهای حاشیه خلیج فارس روابط امنیتی پنهان با اسرائیل بر قرار کرده اند. این روابط پنهان برای نگرانیهای مشترک به ویژه ایران شکل گرفته است و در حال حاضر روابط اقتصادی به سمت آشکار شدن پیش میرود.
۴. «جاکوب هرزوگ»، خاخام کمتر دیده شده یهودی است که از سوی پادشاهی سعودی اجازه دارد بر جامعه کوچکی از یهودیان در ریاض، حکمرانی کند.
چالشها و برنامهها برای عادیسازی
به گزارش بلومبرگ، رهبران اسرائیل معتقدند که به رسمیت شناخته شدن از سوی عربستان سعودی، یک جایزه ارزنده خواهد بود. اما زمانی که یک تاجر اسرائیلی از ریاض بازدید میکند؛ هنوز نمیتواند مستقیماً با تلآویو تماس تلفنی برقرار کند، چه برسد به انتقال پول! جیسون گرینبلات، که در زمان دونالد ترامپ فرستاده ویژه برای خاورمیانه بود، گفت که رهبری عربستان سعودی «به این موضوع اذعان دارد که اسرائیل میتواند سود بزرگی برای منطقه داشته باشد».
جیسون گرینبلات در کنار نتانیاهو
توافق ابراهیم، طرحی آمریکایی-صهیونیستی است که در پی آن، کشورهای عربی منطقه، رژیم صهیونیستی را به رسمیت بشناسند. اما به گفته بلومبرگ، نظرسنجی «مؤسسه واشنگتن» حاکی از ناامیدی فزاینده از این طرح است؛ به طوری که تنها ۱۹ تا ۲۵ درصد از مردم در سراسر عربستان، امارات و بحرین، آن را مثبت میدانند.
نشست پیمان ابراهیم با حضور آمریکا، امارات، بحرین و رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۰
به گزارش بلومبرگ، «در ماه جولای، امام جماعت مسجد جامع مکه هنگام اقامه نماز جمعه علیه «یهودیان غاصب و اشغالگر» دعا کرد؛ و هنگامی که یک روزنامهنگار اسرائیلی در جریان سفر جو بایدن به عربستان سفر کرد، راهی برای ورود به شهر مقدس مکه -که برای غیر مسلمانان ممنوع است-یافت؛ شدیدا و سریع از سوی علمای عربستان محکوم شد».
بلومبرگ میگوید که چشم انداز سیاسی ایالات متحده مانع دیگری است، زیرا رهبران سعودی ارزیابی میکنند که بعید است بایدن، ارادهای برای ارائه تضمینهای امنیتی داشته باشد.
براساس گزارش بلومبرگ، یک یهودی ساکن اسرائیل به نام «گورفین»، در حال کار بر روی یک شتاب دهنده تجاری به نام «Future Gig» است که راه استارت آپهای اسرائیلی را به بازار عربستان سعودی باز میکند و فعالیت خود را با تمرکز بر انرژیهای تجدیدپذیر، کمبود آب و کشاورزی در بیابان، انجام میدهد.
به گزارش جینسا (JINSA)، بنیاد یهودی در امور امنیت ملی برای اسرائیل در سال ۲۰۲۳، «اسرائیل میتواند با کمک بایدن روابط با عربستان سعودی را عادی کند». بر این اساس، جینسا به عنوان یک موسسه امنیتی، عادی سازی روابط با عربستان را مسئلهای مهم برای امنیت رژیم صهیونیستی میداند.
این وبسایت صهیونیستی گفته که بنیامین نتانیاهو، برقراری صلح با عربستان سعودی را از بالاترین اولویتهای سیاست خارجی خود معرفی کرده است. در ادامه این گززارش آمده که نتانیاهو از مسئولین سعودی شنیده است که «ما تهدیدات، دشمنان و متحدان یکسانی داریم؛ بنابراین عادی سازی روابط، کاری منطقی است. در این راه اقتصاد ما ممکن است آسیب ببیند و جایگاه ما به عنوان رهبر جهان اسلام ممکن است به خطر افتد. با این حال ما آماده پذیرش آنها هستیم».
نتانیاهو به نقل از یک مقام سعودی، گفته که عربستان برای عادیسازی روابط با اسرائیل، ۳ شرط مطرح کرده است. این ۳ شرط عبارتند از:
۱. امضای توافق نامهای که شراکت راهبردی عربستان و اسرائیل را تعریف کند و مشخص شود تعهد آمریکا نسبت به عربستان در صورت حمله [ایران]چیست؟
۲. باید مطمئن شویم که فروش سلاح از سوی آمریکا به ما (عربستان) قابل اعتماد است. این غیرقابل تحمل است که ندانیم آمریکا یک ماه بعد به تعهداتش پایبند است یا نه. آمریکا باید با ما مثل اسرائیل و ناتو رفتار کند و تعهدات دفاعیاش، هیچگاه تغییر نکند.
۳. ما (عربستان) نیاز به یک توافق هستهای با آمریکا داریم که ما را از داشتن صنعت هستهای منع نکند.
اگر این ۳ شرط انجام شود، عربستان سعودی حاضر است ماه آینده با اسرائیل دست بدهد.
در این شروط چند نکته وجود دارد: اول؛ عربستان به آمریکا بیاعتماد است و معتقد نیست که ایالات متحده به تعهداتش پایبند بماند. بنابر این، بدعهدی آمریکا و بیاعتمادی به آن، مختص ایران نیست و حتی عربستان که گاو شیرده آمریکاییها است را، شامل میشود. دوم؛ اهمیت جایگاه صنعت هستهای برای تمام کشورها، ازجمله عربستان و تلاش برای هستهای شدن است. این واقعیت نشان میدهد که هستهای شدن ایران، راهبردی برای منافع است نه لجبازی!
نتانیاهو در ادامه گفته است که به طور واضح از این مقام سعودی پرسیدم که آیا حل مسئله فلسطین، پیش شرط عادی سازی روابط است و او به صراحت پاسخ داد خیر. دیگر عادی سازی در گرو حل مسئله فلسطین نیست. «البته مشکل این است که بایدن، تمایلی به ارتقای روابط با محمد بن سلمان ندارد».
رسانه آمریکایی بروکینگز در سال ۲۰۲۲ در گزارشی با عنوان «چگونه روابط پنهانی اسرائیل و عربستان سعودی را بفهمیم؟» نوشت: «عربستان سعودی رویکردی پیچیده برای به رسمیت شناختن اسرائیل توسط چندکشور عربی در توافق ابراهیم اتخاذ کرده است». «عربستان دارای سابقهای طولانی در همکاری مخفیانه با اسرائیل علیه دشمنان مشترک شان [ایران]دارد». «پادشاهی سعودی از روابطه با اسرائیل حمایت کرده است» و «اسرائیل به رسمیت شناخته شدن خود از سوی عربستان را، راهی برای رهایی از انزوا توسط جهان اسلام میداند». در این گزارش اشاره شده است که «اسرائیل، قدرت سعودیها را زیادی برآورد کرده، درحالیکه کشورهایی مثل الجزایر (بزرگترین کشور عربی و آفریقایی)، عراق (که اخیرا هرگونه تماس با اسرائیل را جرم انگاری کرد) و پاکستان (تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای) از سعودیها پیروی نمیکنند».
به گزارش بروکینگز، همکاری مخفیانه بین سعودیها و اسرائیلیها به اوایل دهه ۱۹۶۰ باز میگردد، زمانیکه هر دو، از سلطنت طلبانِ یمن علیه دولت جمهوری خواهِ مصر، حمایت کردند و روسای موساد و اطلاعات سعودی در در هتل «دورچستر لندن»، با یکدیگر ملاقات داشتند.
بروکینگز میگوید: متحدان عربستان سعودی در خلیج فارس، بحرین و امارات متحده عربی، اسرائیل را در سال ۲۰۲۰ به رسمیت شناختند تا از سعودیها علیه ایران حمایت کنند. سعودیها به پروازهای مستقیم از تلآویو به منامه، ابوظبی و دبی اجازه عبور از خاک خود را داده اند. اگر سعودیها نمیخواستند بحرین اسرائیل را به رسمیت بشناسد، به راحتی میتوانستند این کار را انجام دهند.
به گزارش بروکنیگز، عربستان یک کشور اسلامی است و شهرهای مقدس مکه و مدینه در آن قرار دارد و با این حساب، محدودیتهای قابل توجهی برای «ملک سلمان و ولیعهد محمد بن سلمان» در پروژه عادیسازی وجود دارد و در این بین هیچ نشانهای از حمایت آمریکاییها وجود ندارد.
روزنامه اسرائیلی هاآرتص در گزارشی در سال ۲۰۱۷ با عنوان «مستقیم از تلآویو تا مکه؟» به تلاش رژیم صهیونیستی برای پرواز مستقیم و انتقال مسلمانان در ایام حج از تلآویو به مکه خبر داد. رژیم صهیونیستی میگوید، «مسلمانانی که از اسرائیل برای حج به عربستان میروند، باید یک سفر هزار مایلی را با اتوبوس بگذرانند و برای راحتی این افراد، اسرائیل خواهان پرواز مستقیم به عربستان است». طبیعتا رژیمی که ۷۵ سال است روزانه مسلمانان فلسطین را با انواع تانکها و اسلحهها میکشد، نگران سختی سفر نیست!
در ادامه این گزارش آمده است که اسرائیل و عربستان سعودی هرگز روابط دیپلماتیک رسمی نداشته اند؛ اما به دلیل این که مسئله چگونگی برخورد با دشمن مشترکشان، یعنی ایران، فوریت بیشتری پیدا کرده، به هم نزدیکتر شده اند. روزنامه انگلیسی تایمز، ماه گذشته گزارش داد که دو کشور عربستان و اسرائیل در حال مذاکره برای برقراری روابط اقتصادی هستند که شامل اجازه دادن به شرکتهای اسرائیلی برای فعالیت در خلیج فارس و اجازه دادن به پرواز شرکت هواپیمایی «العال اسرائیل» برفراز حریم هوایی عربستان سعودی میشود.
هاآرتص در گزارشی دیگر اعلام کرده بود «اسرائیل و عربستان سعودی در حال مذاکره برای برقراری روابط اقتصادی هستند. بر اساس این گزارش، «روابط بین اسرائیل و عربستان سعودی، دو دشمن سرسخت ایران، به زودی آغاز خواهد شد».
چشم نتانیاهو به رابطه با عربستان
به گزارش شبکه ترکیهای «TRT World» در سال ۲۰۲۲، نتانیاهو به روابط دیپلماتیک کامل با عربستان سعودی چشم دوخته است. او در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی العربیه، متعلق به عربستان سعودی گفت: «فکر میکنم ما میتوانیم به درگیری اعراب و اسرائیل پایان دهیم و به صلح با فلسطینیها دست یابیم، فقط باید در مورد آن خلاق باشیم». در این عبارت مشخص میشود که طرح صلح «دو کشور» که این روزها آلسعود و عبدالحمید از آن یاد میکنند، طرحی اسرائیلی است.
طرح «دو کشور»، با کمک عبدالحمید
ارتباط نزدیک مولوی عبدالحمید با خاندان سعودی و پادشاهی عربستان بر کسی پوشیده نیست و به طور تفصیلی در گزارش پیشین به آن پرداخته شده است. یکی از مواردی که ارتباط عبدالحمید با آلسعود را نشان میدهد، حمایتهای اخیر او از طرح سعودیهای برای فلسطین بود. ارتباط عبدالحمید با عربستان از یک طرف، دشمنی عمیق و آشکار سعودیها با مردم ایران از طرفی دیگر، افکار عمومی را به این نتیجه میرساند که تلاشهای عبدالحمید برای آشوب در ایران و حمایت اخیر او از رژیم صهیونیستی، احتمالا در دستور کار پادشاهی سعودی است.
عبدالحمید در خطبه اخیر خود گفت «مردم ایران در فلسطین هم خواهان صلح هستند و معتقدند حکومت اسرائیل و مردم فلسطین باید صلح کنند و فلسطینیها به یک حکومت مستقل برسند. فلسطین باید سرزمین مستقل خود را داشته باشد». در این اظهار نظر چند نکته به چشم میخورد:
۱. عبدالحمید مدعی است ایرانیان با ایجاد دو حکومت در سرزمین اشغالی موافق هستند.
۲. با گفتن عبارت «حکومت اسرائیل»، به طور ضمنی آن را مشروع و مقبول میداند.
۳. در این اظهار نظر، محور بحران را فلسطینیان قرار داده نه اشغالگران صهیونیستی.
۴. تکرار طرح آمریکایی-انگلیسی مبنی بر تشکیل دو دولت، یکی اسرائیلی و دیگری فلسطینی.
این طرح هیچگاه عملی نشد و رژیم صهیونیستی روزبهروز بخشهای بیشتری از خاک فلسطین را اشغال کرد. حال که اکثر سرزمین فلسطین به دست اشغالگران صهیونیستی افتاده، صحبت از تشکیل دو دولت جداگانه به میان است.
در اوایل بهمن ماه ۱۴۰۱، فیصل بن فرحان آل سعود، وزیر خارجه عربستان، در راستای عادیسازی روابط با اسرائیل گفته بود «عربستان عادیسازی روابط با اسرائیل را بدون راه حل دو کشور اسرائیل- فلسطین منتفی دانست». به عبارتی دیگر، حدود ۱۰ روز پیش از آن که عبدالحمید از طرح دو کشور سخن بگوید، سعودیها آن را اعلام کرده و عبد الحمید، تکرار کرد.
سوال این است که بعد از ۷۵ سال جنایت، کشتار، اشغالگری و تجاوز صهیونیستها به فلسطین و حضور غیر قانونی در خاک این کشور، عبدالحمید، به نیابت از سعودیها بر اساس کدام منطق از طرح دوکشور نام میبرد؟ طرحی که سالها پیش انگلیس و آمریکا نتوانستند آن را عملی کنند و امروز سعودیها به دنبال آن هستند.
منبع : فارس