آيه 160 سوره ي انعام
« مَن جَآءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ اءَمْثَالِهَا وَمَن جَآءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلاَ يُجْزَىَّ إِلا مِثْلَهَا وَهُمْ لاَ يُظْلَمُونَ »
هركه نيكى آورد، پس براى او پاداشى ده برابر آن است وهركه بدى آورد، جز مانند آن كيفر نخواهد ديد و به آنان هرگز ستم نخواهد شد.
* از كلمه ى جاء استفاده مى شود كه پاداش و كيفر مورد بحث در اين آيه ، مربوط به دادگاه قيامت است . وگرنه چه بسا خلافى كه با توبه محو يا به نيكى تبديل شود. يبدّل اللّه سيّئاتهم حَسنات (فرقان ، 70.)، يا مورد عفو قرار مى گيرد.
* يَعفُو عن كثير(مائده ، 15)، و چه بسا نيكى ها كه با ريا و عُجب و گناهان ديگر محو و حبط شود. پس عملى ملاك است كه به صحنه ى قيامت آورده شود. جاء بالحسنة ... جاءبالسيّئة. گرچه آيه ى مربوط به عمل نيك و بد است ، ولى طبق روايت ، آنكه نيّت خير كند پاداش دارد ولى نيّت سوء تا به مرحله عمل نرسد، كيفر ندارد واين فضل الهى است .
* در روايات آمده است : هر كه در ماه ، سه روز روزه بگيرد، گويا همه ى ماه را روزه گرفته است ، زيرا هر روزش ده روز حساب مى شود. عشر اءمثالها. پاداش ده برابر، حداقلّ است . بعضى اعمال ، در بعضى شرايط و براى بعضى افراد، پاداش تا هفتصد برابر بلكه پاداش بى حساب هم دارد.
* از ده پاداش الهى ، فقط يك قسمت مزد است و نُه قسمت ديگر فضل . فيوَفِّيهم اُجورهم و يزيدهم من فضله (نساء، 173)
![](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1392/9/11/1798100_239.jpg)
* سؤال: اگر كيفر گنهكار، به اندازه ى گناه اوست، پس چرا يك روز روزه خوردن، شصت روز روزه كفّاره دارد؟
پاسخ: مقصود از مثل در آيه، از نظر عدد نيست، بلكه كيفيّت و چگونگى است. اهميّت يك روز، روزه ماه رمضان ، برابر با 60 روز در غير ماه رمضان است . مثل شب قدر كه در اهميّت ، بيش از هزار ماه است . اين بيان اهميّت است ، نه برترى عددى .
پيام ها:
1- در شيوه ى تربيتى اسلام ، تشويق ده برابر تنبيه است . عشر امثالها
2- تشويقِ چند برابر، ظلم نيست ولى كيفر بيش از حد ظلم است . فلايجزى الا مثلها و هم لايظلمون
3- خداوند، در پاداش با فضل خود رفتار مى كند، ولى در كيفر، با عدل . عشر اءمثالها... الاّ مثلها
4- عمل انسان هميشه و همه جا همراه انسان است . من جاء بالحسنة ... و من جاء بالسيّئة
برای مشاهده مجله شبانه اینجا کلیک کنید