![شهرام حقیقتدوست؛ بازیگری که امتیاز «قلب رقه» را به نام خود زد](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/6/3/19741462_575.jpg)
امروز کمتر کسی پیدا میشود که با ارز دیجیتال و رمز ارز بیگانه باشد و تقریباً همه مردم این اصطلاح را شنیدهاند، اما تعداد کمی از قواعد آن آگاه بوده و تجربه استفاده از آن را دارند. رمز ارزها طی یک دهه اخیر رفته رفته تمامی مرزهای سیاسی و اقتصادی را درنوردیده و علاوه بر اینکه در کشورهای بسیاری به عنوان پول رایج قابل معامله و خرید روزانه هستند به عنوان یکی از سرمایهگذاریهای دارای سود شناخته میشوند.
البته در تایید سودآوری آن بحثهای بسیاری وجود دارد، اما اینکه هر روز شمار افرادی که وارد فضای رمزارز شده و به سمت این پول مجازی کشیده میشوند در حال افزایش است. برخلاف دیگر پولهای رایج که برای دستیابی به آن باید کار و زحمت بدنی و ذهنی بسیار کشید، دستیابی به رمزارزها فارغ از خرید آنها در صرافی، شیوه استخراج است.
استخراج یا به اصطلاح بلاکچینی آن «ماینینگ»، برداشت ارز دیجیتال از فضای ابری رمزگذاری شده است که به طور سنتی با استخراج کنندگانی به نام ماینر انجام میشده است، اما امروز با پیشرفتهای سیستمهای کامپیوتری از طریق تلفنهای هوشمند و کامپیوترهای خانگی نیز میتوان عملیات استخراج رمزارز را انجام داد که این شیوه ارزانترین و سادهترین روش محسوب میشود.
نمونهای از دستگاههای ماینر که توسط پلیس به دلیل ممنوعیت در ایران کشف و ضبط شد
سادگی در استخراج و کلاهبرداری
همانطور که شیوه استخراج ارز دیجیتال از طریق موبایل ساده و ارزان است، در روی دیگر سکه کلاهبرداری از طریق این روش نیز آسان است همچنین برای استفاده از شیوه موبایلی با عنوان «استخراج ساده ارز دیجیتال» تبلیغ میشود که اتفاقاً یکی از ترفندهای رایج کلاهبرداران نیز همین شگرد است. در کنار اینکه شاهد رشد چشمگیر «ایردراپها» یا بازیهای تلگرامی برای استخراج ارز دیجیتال هستیم، کلاهبرداران نیز با طراحی بازی در صدد کلاهبرداری از طریق دسترسی به مشخصات شناسایی و کیفهای ارز دیجیتال موجود در موبایلها هستند.
کلاهبرداران، یک نرمافزار موبایل یا کامپیوتر و یک وبسایت برای ثبتنام طراحی میکنند و آن را معتبر جلوه میدهند. تصور کنید یکی از دوستان شما یک پیوند معرفی (لینک ریفرال) برای شما ارسال میکند و به شما میگوید با ثبتنام و نصب این نرمافزار میتوانید با گوشی یا کامپیوتر معمولی خود ارز دیجیتال استخراج کنید. ممکن است چنین لینکی را در شبکههای اجتماعی هم ببینید.
در برخی نرمافزارها، شما اطلاعات خود را در اختیار کلاهبرداران میگذارید و آنها میتوانند این اطلاعات را برای کلاهبرداریهای بعدی استفاده کنند یا با قیمتی گزاف بفروشند همچنین در برخی دیگر از نرمافزارها شما به بینندگان تبلیغاتی که این نرمافزارها را برای شما ارسال میکنند تبدیل خواهید شد حتی ممکن است یک بدافزار روی گوشی یا کامپیوتر شما نصب شود که علاوه بر کلاهبرداری، منجر به خرابی و ایجاد عیب در تلفن همراه شود و یا فایلهای شخصی شما را استخراج کند.
علائم هشدار دهنده رایج
اغلب کلاهبرداریها در حوزه ارزهای دیجیتال، علائم مشخص و ثابتی دارند که با کمی دقت میتوان به راحتی آنها را تشخیص داد. در بسیاری از موارد، اگر میزان سود اعلام شده پروژه بیش از حد خوب به نظر برسد، احتمالاً خوب نیست! به عبارت سادهتر، همیشه به هر پروژهای که ادعا میکند سود بسیار زیادی در مقابل سرمایهگذاری شما ارائه میکند، مشکوک باشید.
هنگامیکه از شما خواسته میشود کاربران دیگر را دعوت کنید، احتمالاً با یک طرح پانزی روبهرو هستید. با این حال، در خاطر داشته باشید که هر برنامه معرفی و ارجاع افراد جدید میتواند ویژگیهای مخصوص خود را داشته باشد و البته همیشه داوطلبانه است.
هرگز گذرواژه، کلید خصوصی یا عبارت امنیتی خود را به اشتراک نگذارید. هر فرد، پروژه یا شرکتی که رمز عبور، کلید خصوصی یا عبارت امنیتی شما را بخواهد، کلاهبردار است. اگر در گذشته پروژه، استارتاپ یا فردی به کلاهبرداری متهم شده باشد، مراقب باشید، زیرا ممکن است دوباره کلاهبرداری کند.
قیمتها در بازار بر اساس اصل عرضه و تقاضا تعیین میشوند و اگر پروژهای برای ارز دیجیتال خود قیمت آینده مشخص کند، کلاهبردار است.
چگونه کلاهبرداران موبایلی رمزارز را بشناسیم؟
هوشمندی و هوشیاری همچنین داشتن آگاهی مهمترین اصل در شناسایی هر نوع کلاهبرداری است. یکی از مهمترین راهکارها پیگیری هشدارها و آموزشهای پلیس و توجه به اخبار رسمی درباره رمز ارز است. علاوه بر این شهروندان نیز باید به ترفندهای کلاهبرداران آگاه یا به اصطلاح از آنان یک قدم جلوتر بایستند. در این مسیر اولین گام شناخت نحوه تبلیغات دامهای کلاهبردارانه است. باید به عبارتهایی مانند «استخراج با موبایل» یا «استخراج آسان بیت کوین» حساس باشیم. این عبارات همواره در فضای مجازی و پلتفرمهای مختلف تبلیغ میشود و عمدتا در بهترین شرایط جنبه عضوگیری و در بدترین حالت نیز نخستین قلاب دام کلاهبرداران است که با وعدههای دلچسب و وسوسهانگیز نیز عرضه میشود.
تبلیغات اینگونه طرحها معمولاً به صورت لینکهای دعوت از سوی دوستان یا در کانالهای تلگرامی به دست شما میرسد که بهترین شیوه برای جلب اعتماد سوژه است. معمولاً با اولین کلیک لینک مورد نظر، تلفن همراه شما هک شده و اطلاعات کاربری در اختیار شخص کلاهبردار قرار میگیرد.
علاوه بر این بار دیگر تاکید میکنیم که باید افراد اطلاعات خود را در مورد استخراج و شبکههای ارزهای دیجیتال مختلف افزایش دهند. این مسئله باعث میشود به راحتی در دام کلاهبرداران قرار نگرفته و تن به تبلیغات وسوسهکننده ندهند.
در پایان به این نکته باید اشاره کرد که طبق قانون، معاملات ارز دیجیتال در جمهوری اسلامی ایران ممنوع است و مصداق فساد شناخته میشود، اما برخوداری افراد از چنین ارزهایی منع قانونی ندارد که عمده افراد این ارزها را در وسایل هوشمند همچون تلفن همراه نگهداری میکنند.
خلاء قانونی و اطلاعرسانی در مقوله رمزارزها
اخیرا حجت الاسلام والمسلمین غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه نیز درباره موضوع رمزارزها اظهار داشت: در مقوله رمزارزها با خلاء قانونی و اطلاعرسانی و آگاهیبخشی ناکافی مواجهایم؛ از اینرو به معاون اول قوه قضاییه دستور میدهم که با برگزاری جلساتی با بخشهای ذیربط از جمله بانک مرکزی و وزارت اقتصاد همچنین همکاری معاونت پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه، {در حوزههای مرتبط با مسئولیتهای دستگاه قضا} تدابیر و تمهیداتی را در قبال قضیه رمزارزها اتخاذ کنند تا جلوی متضرر شدن مردم و احیاناً تاثیرگذاری سوء بر موضوعات پولی کشور به واسطه مقوله رمزارزها گرفته شود. رسانهها نیز نسبت به آگاهیبخشی به مردم پیرامون مبحث رمزارزها و شگردهای کلاهبرداری از آنها به واسطه رمزارزها، اقدامات مقتضی را ترتیب دهند.
سخنگوی قوه قضاییه نیز ۳۰ مرداد در نشست خبری در پاسخ به سوال ایرنا درباره خلأ قانونی در حوزه رمزارزها و تدابیر و اقدامات پیشگیرانه قوه قضاییه برای پیشگیری از وقوع جرم در این حوزه باتوجه به تاکیدهای مورد ریاست دستگاه قضایی در این باره گفت: امروزه موضوع رمزارزها نهتنها در کشور ما بلکه مورد ابتلای همه دولتها شناخته میشود و حتی بسیاری از بانکهای مرکزی کشورهای مختلف به این موضوع توجه داشتهاند.
وی ادامه داد: در ایران نیز جلسات متعددی با دستگاههای متولی از جمله بانک مرکزی برگزار شده و یکی از نتایج این جلسات این بود که بانک مرکزی نسبت به ساماندهی این موضوع ورود کند و حضور موثرتر داشته باشد که متاسفانه تا امروز وظایف خود را به خوبی انجام نداده است.
جهانگیر افزود: از آنجایی که غالبا این رمز ارزها پشتوانه مشخص ندارند اغلب از فرآیندهای نظارتی خارج هستند؛ از اینرو بستر مناسبی برای فعالیتهای مجرمانه از جمله پولشویی و کلاهبرداری را فراهم میکنند و البته دولت با مصوبهای که داشته است همچنین باتوجه به ریسک فعالیت و مخاطرات در این نوع معاملات، این نوع معاملات را ممنوع اعلام کرده است.
وی اضافه کرد: در زمینه جرمانگاری و آگاهیبخشی و اطلاع رسانی در این حوزه نیز قوه قضاییه با همکاری ضابطان در فضای مجازی رصد لازم را انجام میدهد تا اقدامات بازدارنده و پیشگیرانه اتخاذ شود.
جهانگیر به اقدامات معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در این حوزه اشاره کرد و گفت: از سال ۱۴۰۱ تاکنون در حوزه رمزارزها چند کارویژه صورت گرفته است؛ شناسایی خلأهای قانونی و جرایم مرتبط با رمزارزها و ارائه راهکارهای پیشگیرانه به دستگاههای مختلف در دستور کار بوده است. همچنین اقدامات فنی با رویکرد پیشگیری برای شناسایی الگوهای کشف رمزارزهای پر ریسک یکی از کارهایی بوده که دنبال میشود. شناسایی آخرین شگردهای جرایم حوزه رمزارزها و اطلاعرسانی به مردم از دیگر اقدامات این معاونت برای پیشگیری از وقوع جرم است.
سخنگوی قوه قضاییه ادامه داد: سمینار پیشگیرانه از مخاطرات رمزارزها با همکاری ۱۰۰ قاضی دادگستری تهران و البرز با همکاری شرکت توانیر برگزار میشود که امیدواریم نتیجه آن ارتقای آگاهیهای عمومی باشد.
منبع: ایرنا