![گشت و گذار در پل طبیعت تهران با معماری خاص + فیلم](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/6/11/19773073_225.jpg)
به گزارش حوزه احزاب و تشکلهای گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان، حجتالاسلام جلیل محبی که چند ماه پس از قبول مسوولیت دبیری ستاد امر به معروف و نهی از منکر با حضور در جلسه شورای هماهنگی جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی به تشریح فعالیتهای این ستاد در دوره جدید پرداخت. در ابتدای این نشست مجتبی شاکری گزارشی از صدور احکام دبیران استانها و افتتاح دفتر جمعیت در استان البرز را بیان کرد. وی همچنین از جلسه شورای وحدت راهبردی در خصوص انتخابات مجلس یازدهم و راهبردها و روند های طی شده و اهمیت مشارکت جمعیت جانبازان برای انتخاب گفتمان مناسب ارائه کرد و چکیده ای از گزارش پژوهش صورت گرفته در موضوع جامعه شناسی رفتار رای دهندگان در انتخابات ٢٧ حوزه را که در این جلسه ارائه شده بود بیان کرد.
در ادامه حجتالاسلام جلیل محبی دانش آموخته دانشگاه امام صادق(ع)، مشاور رئیس صداوسیما و عضو هیات علمی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه این ستاد ازسال ٧٢به همت چهرههای روحانی و فرهنگی اعم از آقایان قرائتی، جنتی، رییسی، رشاد، معلی و زرگر تشکیل شد،افزود: این جمع با حضور نزد مقام معظم رهبری خبر از قصد تشکیل این ستاد را با هدف احیای امر به معروف و نهی از منکر خبر دادند. در این جلسه رهبری نکات بسیار مهمی مطرح کردند که به نظرم طی حدود٢۵ سال سپری شده از تشکیل این ستاد، مورد غفلت واقع شده است.
وی خاطرنشان کرد:فحوای کلام رهبری این بود که حاکمیت و دستگاههای حکومتی حق امر به معروف و نهی از منکر ندارند، بلکه وظیفه حاکمیت این است که به نحوی عمل کند تا«امر به معروف و نهی از منکر» به فرهنگ غالب مردم تبدیل شود و نزد همگان جایگاهی مثل نماز پیدا کند که هر فرد آن را بر خود فریضه میداند. ایشان همچنین تاکید کردند که چنین ستادی نباید در صدد سازماندهی امر به معروف و نهی از منکر بربیاید و در واقع نبایدگروههایی را با این هدف ذیل مجموعه خود تشکیل شود.
محبی با بیان اینکه رهبر انقلاب در آن جلسه تصریح کردند که بارهابه دستگاههای مختلف این موضوع را گوشزدکردهاند که نباید آنها امر به معروف و نهی از منکر کنند، اما از اینکه این سخن به گوش افراد نمیرود، گلایهمند بودند، اظهار کرد: حاکمیت اصولا تمایل دارد خود در مقام امر و نهی قرار گیرد، در حالی که باید مخاطب امر و نهی مردم باشد.
وی با اشاره به اینکه ستاد مذکور در طول بیست و چند سال فعالیت، اقداماتی در زمینه سازماندهی نیروهایی همچون بسیج برای امر به معروف و نهی از منکر خیابانی انجام داد، افزود: البته در سال ٩۴ که قانون حمایت از آمران به معروف و ناهیان از منکر در مجلس در حال تصویب بود، پیشزمینه ذهنی ما هم همین بود و فکر میکردیم هدف از ایجاد ستاد امر به معروف و نهی از منکر این است که این فریضه را در خیابانها و در برابر بدحجابی بسط دهد و شاید از اینکه ستاد، کار موثری در این حوزه انجام نمیداد هم گلهمند بودیم.
وی با بیان اینکه در مدت پذیرش مسوولیت ستاد، مطالعه و مشورت گستردهای صورت گرفت تا به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه دغدغه و نظر مقام معظم رهبری را عملیاتی کنیم و در عین حال امر به معروف و نهی از منکر در میان مردم زنده شود، افزود: اولا به این نتیجه رسیدیم که ساختار ستاد را تغییر دهیم. به این ترتیب دو معاونت با هدف احیای «مطالبهگری اجتماعی» و «تولیدات رسانهای» اضافه شد. به این ترتیب در صدد هستیم به مردم آموزش دهیم چگونه از حکومت مطالبه کرده و در صدد از بین بردن منکراتی که به شکل فساد وجود دارند، اهتمام کنیم و در این راستا تولیدات رسانهای برای انتشار در فضای مجازی و صدا و سیما نیز خواهیم داشت؛ کمااینکه از نگاه رهبری اولویت امر به معروف و نهی از منکر، حاکمیت بوده و بدترین منکر ارتشاء است.
محبی از انجام یک نظرسنجی نیز در ماههای اخیر خبر داد و در تشریح نتایج آن گفت: ٨٩ درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی در پاسخ به اینکه اگر کار بدی مشاهده کردند، باید تذکر دهند، پاسخ مثبت دادهاند؛ این در حالی است که وقتی از آنها سوال میشود قبول دارند اگر کار بدی دیدند، امر به معروف و نهی از منکر کنند، پاسخهای موافق در مقابل واژه نهی از منکر به ٧٣ درصد کاهش پیدا میکند. بنابراین به نظر میرسد این واژه در میان برخی از اقشار جامعه بار منفی پیدا کرده است.
وی افزود: در این نظرسنجی ۶٣ درصد شرکتکنندگان تاکید کردند که اگر کار بدی را در جامعه مشاهده کنند، تذکر میدهند. با این وجود میبینیم که همچنان امر به معروف و نهی از منکر در جامعه زنده نیست و علت آن در جای دیگری از این نظرسنجی مشخص و عیان شده است. مساله این است که مردم با معیارهای خود اعمال دیگران را ارزشگذاری میکنند و منکر و معروف را تشخیص میدهند؛ کمااینکه در نظرسنجی مشخص شد کمتر از ١۰ درصد شرکتکنندگان قائل به این هستند که معیار خوب و بد، مبانی دینی، فقه و شریعت است. در مقابل ٧۵ درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی یا معیار خود را مبنای تذکر قرار میدهند و یا وجدان عمومی و عرف اجتماع را در نظر میگیرند و بر آن اساس، کار خوب و بد را تمیز داده و تذکر میدهند.
وی معتقد است این آمارها حاکی از این است که امروز در جامعه امر به معروف و نهی از منکر در واقع زنده است، اما مهم این است که منکر و معروف بر چه مبنایی تشخیص داده میشود؛ کمااینکه در حال حاضر در فضای مجازی و به ویژه توییتر، تمام طیفهای مختلف فکری از ضدانقلاب تا حزب اللهی در حال امر و نهی هستند،اما هر یک این عمل را بر مبنای ارزشهای خود انجام میدهند. در واقع هر یک از گروههای فکری کار خود را امر به معروف و نهی از منکر میدانند و کار دیگران را امر به منکر و نهی از معروف تلقی میکنند.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر با تاکید بر اینکه لازم است در مورد معیارهای این فریضه و نیز شیوههای موثر آن، کار ویژه صورت گیرد، اظهار کرد: همچنین لازم است این ستاد در حوزه پذیرش امر به معروف و نهی از منکر نیز کار کند، چراکه به دلیل تفاوت ارزشها و نگرشها در جامعه، این پذیرش حداقلی است.
محبی در پاسخ به پرسشهای تنی از جانبازان گفت با بیان اینکه یک مساله جدی که ستاد با آن روبرو است، سوء برداشت درباره وظایف این ستاد است، خاطرنشان کرد: سالها پیش تیزرهایی در صدا و سیما پخش میشد که «بنویسیم فلان و بخوانیم فلان». امروز هم اغلب مسوولان حتی در بالاترین ردهها مینویسند «ستاد امر به معروف و نهی از منکر» و میخوانند «ستاد عفاف و حجاب» و در واقع تنها مسوولیتی که برای ما قائل هستند، اقدام برای ترویج حجاب و مقابله با بدحجابی است. این در حالی است که ستاد ابدا مسوولیت اجرایی ندارد و برابر ماده ١۶ قانون امر به معروف و نهی از منکر، تنها اقدامات ترویجی و فرهنگسازی را عهدهدار است. البته پیکیری مصوبات نهادهای دیگر همچون شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه را نیز برعهده دارد. در واقع کار ستاد این است که وظایف هر دستگاه را از همان دستگاه مطالبه کند.
وی با تاکید بر اینکه وظیفه اصلی ستاد، تعمیم الگوهای صحیح امر به معروف و ریشهیابی علل ترک امر به معروف و نهی از منکر در جامعه است، افزود: در ماههای اخیر انرژی زیادی گذاشتیم که وظایف اصلی این ستاد را تبیین کنیم. ستاد امر به معروف و نهی از منکر در واقع ستاد «احیای مسوولیت اجتماعی» است، به این معنا که مردم نسبت به یکدیگر و نسبت به حاکمیت بی تفاوت نباشند و احساس مسوولیت کنند. این همان واجبی است که با آن همه فرایض دیگر زنده میشود.
محبی با اشاره به اینکه رهبری در سال ۹۴ رشوه را از مهمترین منکرات معرفی کردند، گفت: البته ستاد منکرات را اولویتبندی نکرده است و مفاسد اقتصادی را همعرض مساله عفاف و حجاب میبیند. اما وظیفه ستاد از بین بردن منکرات نیست. ستاد فقط نسبت به یک معروف مسوولیت دارد و آن ترویج اصل «امر به معروف و نهی از منکر» است. البته این موضوع معروفی است که بقیه معروفات در ذیل آن میگنجد.
دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر با بیان اینکه کشور دو نوع دستگاه اجرایی و غیراجرایی برای ارزشها دارد، اظهار کرد: شکل مسوولیت دستگاههایی همچون ناجا، قوه قضاییه و نهادهای امنیتی با مسوولیتهای ستاد امر به معروف کاملا متفاوت است. ستاد وظیفه برخورد ندارد، بلکه وظایف ترویجی دارد.
به گفته وی، کل نیروهای ستاد کشوری در تهران ۶۰ نفر هستند که مشتمل بر نگهبانان، کارمندان و نیروهای خدماتی نیز میشوند. در مقابل در ٢۶ استان نیز فرماندهان سپاه استان مسوولیت دبیری این ستاد را بر عهده دارند و عدد نیروهای بکارگرفته شده در این دفاتر نیز نهایتا به ١۰۰ نفر میرسد. بنابراین ماهیت این تشکیلات یک تشکیلات اجرایی نیست.وی در جمع اعضای شورای مرکزی جمعیت جانبازان تاکید کرد: این حدیث از امام صادق (ع) که «اگر امر به معروف و نهی از منکر نکنید، اشرار بر شما حاکم میشوند» را به مانیفست و شعار فعالیتهای ستاد در این دوره تبدیل کرده و آن را مکرر در جامعه مطرح میکنیم.
محبی با تایید این نکته که فاعلان منکرات همیشه دست به دست یکدیگر داده و تبدیل به جریان میشوند، گفت: یکی از سیاستمداران معروف، نیز در زمینه مفاسد اقتصادی به این موضوع اشاره کرده که مفسدان یکدیگر را در سیستم پیدا کرده و تبدیل به شبکه میشوند. بنابراین باید با احیای امر به معروف در جامعه از شکلگیری این جریانها نیز پیشگیری شود.
وی در عین حال مساله «نفوذ» در حوزههای فرهنگی را جدی تلقی کرد و گفت: همین امر موجب شده بدنه نیروهای فعال در مجموعههای فرهنگی مهم کشور عملا کارآمد نباشند. دستگاههای فرهنگی کشور تحت تاثیر همین نفوذ علیل شدهاند.
در این جلسه قاسم جعفری نماینده سابق مجلس شورای اسلامی و عضو جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی ضمن توصیه به مطالعه کتاب «امر به معروف و نهی از منکر در اندیشه اسلامی» اثر مایکل کوک، محقق امریکایی، تاکید کرد: مدل اسلامی احیای مسوولیت اجتماعی در قالب امر به معروف و نهی از منکر حتی در غرب نیز از سوی اندیشمندان پذیرفته شده است. اما در داخل کشور گاهی ما در تئوریزه کردن معارف خود عملکرد مطلوبی نداریم و این ناتوانی سبب میشود دیگران معارف ما را برداشت کرده، آن را به شکل مدرن تئوریزه کنند و به خود ما بازگردانند. بنابراین یک مسوولیت پژوهشکده ستاد میتواند متمرکز بر همین امر باشد.
وی با تاکید بر اینکه مسوولان ردهبالای هر استان در ستاد امر به معروف و نهی از منکر عضویت دارند و این خود یک فرصت ویژه است، گفت: البته لازم است نیروهای این ستاد برای جلسات وقتگذاری داشته باشند تا به نتیجه محسوسی منجر شود.
جعفری ویژگی مثبت دبیر ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر را تلاش برای استفاده از روشهای جدید کاری در این ستاد عنوان و ابراز امیدواری کرد این طلبه جوان بتواند منشاء اقدامات موثر در این حوزه شود.
وی با تاکید بر اینکه شهروندان باید نحوه مطالبه گری و امر به معروف و نهی از منکر نسبت به حاکمیت و حتی نسبت به یکدیگر را بیاموزند، گفت: قرار نیست به واسطه داشتن این حق، در هر کجا و هر شرایطی، امر به معروف و نهی از منکر کنند. طبیعی است باید این اقدام در بستر مقتضی خود انجام شود تا به اثر منجر شود.
این عضو جمعیت جانبازان انقلاب اسلامی درخواست کرد ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر درباره علت گارد منفی برخی از اقشار جامعه نسبت به اصطلاح این فریضه الهی نیز مطالعاتی انجام داده و به قول شهید مطهری اجازه ندهیم واژهها را از ما بدزدند و برای بیان مفهوم دیگری بکار ببرند.
انتهای پیام/