![گردوخاک و کاهش کیفیت هوا مهمان ۵ روز آینده در جنوب کشور](https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1403/6/1/19733674_733.jpg)
به گزارش خبرنگار دفاعی - امنیتی باشگاه خبرنگاران، هفتم مرداد ۱۳۶۲ عملیات والفجر ۳ با رمز «یا الله» در منطقه غرب کشور آغاز شد. ارتش عراق پس از
شکست در عملیات بیتالمقدس و عقبنشینی سراسری خود، همچنان ارتفاعات مهم مرزی را در اختیار
داشت و به این ترتیب چند شهر مرزی همچون مهران زیر دید و تیر دشمن بود.
عملیات والفجر ۳ با همت سپاه پاسداران به منظور آزادسازی شهر مهران با همراهی ۳ لشگر، ۲ تیپ و یک تیپ زرهی، یک گردان پیاده، ارتش آغاز شد.
این عملیات با طراحی و فرماندهی مشترک و مشارکت ۲۶ گردان سپاه و هفت گردان ارتش در ساعت ۲۳ مورخه ۱۳۶۲.۵.۷ با رمز یا الله در سه محور آغاز شد.
سابقه نظامی منطقه و نحوه اشغال مهران
قبل از هجوم سراسری ارتش عراق به سرزمین ایران اسلامی از فروردین ۱۳۵۹ به طور متناوب شهر مهران و حومه آن با خمپاره و توپخانه هدف حمله قرار میگرفت. در آن هنگام شهر مهران و ۱۵ روستای اطراف آن حدود ۱۷۶۰۰۰ نفر جمعیت داشت، اما پس از مداومت و شدت نسبی حملات دشمن، از اردیبهشت ۱۳۵۹ تخلیه شهر به تدریج شروع شد. به مرور زمان به دلیل خالی شدن شهر از سکنه و تحرکات نیروهای دشمن در نقاط مختلف مرز، واحدهایی از تیپ اسلامآباد (ارتش) برای حفظ و تأمین منطقه اعزام شدند.
ارتش عراق در ادامه حملات خود، در تاریخ ۱۳۵۹.۷.۱۲ درحالیکه تعدادی از مردم هنوز در مهران بودند وارد این شهر شد. سرانجام نیروهای عراقی ارتفاعات شمالی (کوهگچ، زالوآب، کولک، زیل) و ارتفاعات جنوبی (قلاویزان، حمرین) و ارتفاعات شرقی (چکهموسی، چکهقمر، گرهبور) و شهر مهران را تصرف کردند و در آنجا مستقر شدند.
بعد از آزادی خرمشهر با همت رزمندگان اسلام، ارتش عراق از اکثر مناطق اشغالی باقیمانده عملیات بیتالمقدس و نیز شهر مهران و ارتفاعات مزبور عقبنشینی کرد و روی ارتفاعات شمالی و جنوبی شهر مهران در داخل خاک ایران مستقر شد.
بدین ترتیب اولین اشغال مهران پایان یافت، امّا این منطقه همچنان زیر دید و تیر دشمن بود و شهر وضع عادی نداشت و در حالی که تقریباً به طور مداوم آماج آتش خمپاره عراقیها بود، از برخی منازل حومه آن به عنوان پایگاههای تدارکاتی و پشتیبانی دیگر مقرهای نظامی استفاده میشد.
موقعیت منطقه
در منطقه دشت مهران، دو رشته ارتفاعات وجود دارد: در شمال، ارتفاعات زالوآب و کانی سخت و نمه کلان بو واقع است که قسمت عمده آن در خاک ایران قرار دارد. در جنوب نیز ارتفاعات قلاویزان واقع است که مرز ایران و عراق را مشخص میسازد. بین دو ارتفاع یاد شده، دشت مهران و دشت ورمهراز و زرباطیه عراق قرار دارد.
در قسمتی از ارتفاعات زالوآب و کانی سخت، مرز مشترک ایران و عراق است که در سمت غربی آن، ارتفاعات نمه کلان بو با قللی بیش از ۲۰۰ متر و کمتر از ۴۰۰ متر ارتفاع واقع است. هم چنین، ارتفاعات زالوآب، که دارای تپههایی به ارتفاع ۳۴۰، ۳۲۵، ۳۴۳ و ۳۱۰ میباشد، در سمت شرق نمه کلان بو قرار دارد و مهمترین قله آن معروف به کله قندی دارای ۳۶۳ متر ارتفاع است.
تنگه کناپنجم در امتداد جاده مهران – ایلام و در شمال شرقی مهران واقع است که به منزله گلوگاه ورود به دشت مهران – از طرف ایلام – محسوب میشود و ارتفاعات کله قندی بر این تنگه تسلط کامل دارد.
شرح عملیات
عملیات در ساعت ۲۳ مورخ ۱۳۶۲.۵.۷ با رمز «یا الله» آغاز شد. در محور شمالی عملیات، ارتفاعات نمه کلان بو- به غیر از ارتفاع ۲۷۰ معروف به کله قندی – تصرف و تأمین شد و ارتفاعات زالوآب به همراه ارتفاع ۲۷۰ به محاصره درآمد.
در محور جنوبی، به رغم موفقیتهای چشمگیر اولیه، از آن جا که فرصت لازم برای احداث خاکریز از یال قلاویزان به سمت فیروزآباد و از آن جا به فرخ آباد به دست نیامد، تصرف اهداف این محور در مرحله اول عملیات کامل نشد؛ لیکن در مرحله بعد این نقیصه مرتفع شد.
به این ترتیب، تنها محوری که تصرف اهداف موجود در آن ناتمام مانده بود، محور شمالی بود. نیروهای دشمن که در ارتفاعات زالوآب و کله قندی در محاصره بودند، یازده شبانه روز مقاومت کردند، دشمن تلاش فراوانی میکرد تا به هر نحو ممکن این ارتفاعات – به ویژه کله قندی – را از محاصره خارج کند. مضافاً به این که میکوشید خط پدافندی نیروهای ایران را در دوراجی شکسته و سپس با جناح چپ خود الحاق کند.
اگرچه نیروهای خودی با مقاومت بسیار تلاش دشمن را در دوراجی و نمه کلان بو خنثی کردند، لیکن نیروهای عراقی همچنان در ارتفاعات زالوآب و کله قندی مستقر بودند. نهایتاً در سحرگاه ۱۳۶۲.۵.۱۸ فرمانده لشکر ۲۷ (حاج محمد ابراهیم همت) با یک گردان وارد عمل شد و مقاومت نیروهای عراقی مستقر در ارتفاع مذکور را در هم شکست.
قوای دشمن بعثی در مقابله با لشکر ایمان و جهاد و شهادت تا بن دندان مسلح بودند و از جمله این تسلیحات و ادوات برای سرکوب رزمندگان اسلام در این عملیات به شرح زیر بود:
سازمان رزم خودی
فرماندهی عملیات را قرارگاه نجف اشرف برعهده داشت و یگانهای تحت امر این قرارگاه نیز عبارت بودند از:
طرح عملیات
با توجه به مختصات جغرافیایی منطقه و اهمیت استراتژیک آن، عملیات به ترتیب در سه محور زالوآب و نمه کلان بو – دشت مهران – قلاویزان طراحی شد. رزمندگان میبایست پس از تأمین اهداف مورد نظر و در صورت مناسب بودن وضعیت پایگاه های دشمن، در شرق رودخانه کنجاپنجم مستقر شوند. در غیر این صورت، با احداث خاکریز در پشت رودخانه پدافند شود.
نتایج عملیات
عمليات والفجر۳ به رغم همه مشكلات و موانع پيش روي رزمندگان اسلام، پيروزمندانه به سرانجام رسيد و دستاوردهاي زير را مرهون ايثار و فداكاري هاي رزمندگان سپاه اسلام و سربازان امام خميني(ره) است .گزارش از: عقيل توحيديان
انتهای پيام/