به گزارش
خبرنگار سياسي باشگاه خبرنگاران، فضاي مجازي داراي اهميت فراواني در صدور الگوي ناب انقلاب اسلامي به جهانيان است و به تعبير رهبر معظم انقلاب، اهميتي در حد خود انقلاب دارد.
از اين رو بررسي نسبت انقلاب اسلامي و فضاي مجازي و نيز مباحث مربوط به جهاني سازي يا بومي شدن در اين عرصه موضوعيت دارد.
برخي از افراد معتقدند که ما نميتوانيم در فضاي مجازي به سوي بومي شدن پيش برويم و برخي ديگر نيز ميگويند که ما نبايد بتوانيم! البته فعالان انقلابي اين عرصه نيز معتقدند که ما ميتوانيم.اهميت اين موضوع در حدي است که رهبر معظم انقلاب اسلامي، دستور تشکيل شوراي عالي فضاي مجازي را صادر فرمودند.
مهدي صرامي، مديرعامل مجمع فعالان فضاي مجازي انقلاب اسلامي در گفتگوي تفصيلي با
باشگاه خبرنگاران به اين موضوع مهم پرداخته است.
تحقق انقلاب اسلامي و شعار استقلال و آزادي در فضاي مجازي، ضرورت معرفي الگوي داخلي و توجه به استعدادهاي جوان و متخصصين انقلابي، اعتراف دشمنان به تواناييهاي تکنيکي جوانان ايراني، ضرورت توجه دولت جديد به حمايت از فعالان انقلابي اين عرصه، سه مزيت اصلي انقلاب اسلامي براي بومي سازي فضاي مجازي، ضرورت مشخص کردن تکليف ماده 46 برنامه پنجم توسعه و ايجاد اينترنت ملي از مهمترين محورهاي اين گفتگو است.باشگاه خبرنگاران: در مورد رابطه انقلاب اسلامی و فضای مجازی توضیح دهید.
صرامی: بحث فضای مجازی یک فضا است، یعنی از حد یک رسانه خارج شده و در حد یک فضا ظاهر شده است و ساحتهایی از زندگی و ابعاد مختلف فرهنگی، سیاسی، اجتماعی،اقتصادی و سایر ابعاد زندگی بشری در فضای مجازی بازتعریف شده است.
بر همین اساس باید هرگونه رویکرد به فضای مجازی یک رویکرد جامع باشد و با رویکرد صرفا ًتکنیکال و فنی نمیتوان به مدل صحیحی از سیاستگذاری فضای مجازی رسید، بلکه باید مخصوصاً رویکرد فرهنگی را در مواجهه با فضای مجازی اصل قرار دهیم و سایر مسائل از جمله مباحث فنی و اقتصادی و ابعاد دیگر فضای مجازی را به عنوان تابعی از رویکرد و بعد فرهنگی فضای مجازی در نظر بگیریم.
با این رویکرد، فضای مجازی فضایی است که بایستی رابطه آن را با انقلاب اسلامی به درستی تعریف کنیم، زیرا فضای مجازی یک موضوع نوظهور است. وقتی ما نگاهمان به انقلاب اسلامی یک حرکت و تغییر بنیادین و مربوط به تغییر نظم موجود درنظامات سیاسی –اجتماعی دنیا و در راستای اهداف اسلامی است. درباره فضای مجازی نیز معتقدیم این فضا باید با این دیدگاه بازتعریف شود؛ یعنی در فضای مجازی نیز بایستی به موضوع استقلال و حاکمیت مردمسالاری دینی توجه کنیم. همانگونه که در انقلاب اسلامی "استقلال،آزادی،جمهوری اسلامی" مبنای کار است باید در فضای مجازی نیز همین شعار را دنبال کنیم فلذا به استقلال به عنوان گام اول توجه ویژه کرده و آن را در فضای مجازی تعریف کنیم.
استقلال به معنای بسته شدن دربها و مرزهای کشور به روي سایر ملل نیست بلکه به معنای متوازن شدن و مشخص شدن تراز داده- ستانده اطلاعات و محتوای ما با دیگران است. بر همین اساس لازم است ما استقلال خود را در سطوح مختلف فضای مجازی از سطح زیر ساخت و فنی شامل سخت افزار و نرم افزارهای پایه تا سطح شبکه، سرویس و محتوا تعریف کنیم و به دنبال تثبیت آن باشیم.
بر این اساس، عملاً پس از تعریف و تثبیت استقلال خود در فضای مجازی شاهد این خواهیم بود که اراده مردم مبتنی بر هویت فرهنگی حقیقی امت اسلامی در سطح جهانی تسری پیدا میکند و شعار استقلال مفهوم خود را در فضای مجازی نشان میدهد و شاهد تعریف نوعی از آزادی متفاوت از آزادی غربی نظام سرمایه داری خواهیم بود فلذا برای کل جهانیان به عنوان یک الگو در فضای مجازی به کارگرفته و مورد بهرهبرداری قرار میگیرد.
به نظر فعالان فضای مجازی انقلاب اسلامی، هم از حیث استعداد و ظرفیت رقابتی نیروهای متخصص جوانی که در کشور داریم و هم با لحاظ کردن داشتههای فرهنگی و عمق راهبردی که ایران اسلامی دارد قطعاً میتوان در فضای مجازی الگوی جدیدی را به دنیا معرفی کرد که عملاً بااین نگاه، شعار دیگر انقلاب اسلامی یعنی " نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی" نیز در فضای مجازی متجلی خواهد شد یعنی الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت در فضای مجازی به عنوان الگویی کارآمد به دنیا معرفی خواهد شد.
باشگاه خبرنگاران: برای تحقق انقلاب اسلامی در فضای مجازی چه باید کرد؟
صرامی: راهبرد اصلی به عنوان راهبرد اول، تعریف استقلال در فضای مجازی از سطح تجهیزات سختافزاری تا سطح نرمافزارهای پایه، شبکه، خدمات و محتوا است.
راهبرد بعدی مزیت ساز بودن زیرساختهای داخلی برای محتواهای هویت دار داخلی است. یعنی برای اینکه محتواي ما به عنوان مزيت نسبي ما بروز جدی پیدا کند و پیشرفت کشور را در پی داشته باشد بایستی زیرساختها در داخل کشور و همچنین معماری گردش اطلاعات و توپولوژی شبکه به گونهای تغییر یابد که مزیتهای اصلی را به محتوای داخلی دهد.
مزیتهای اصلی شامل سرعت چندین برابری، قیمت چند برابر کمتر و امنیت بالاتر میباشد که باید به شکل محسوسی صرفا در خدمت محتوای داخلی باشد، یعنی مختصات زیر ساخت و شبکه به گونهای تغییر کند که برای تولید، انتشار و تبادل محتوای داخلی در مقایسه با محتوای خارجی مزیتساز باشد و با بالفعل کردن مزیتهای بالقوه درون شبکهای ازجمله نزدیکی مکانی و انبوه مشتریهای تضمین شده عملاً امتیازهایی را برای محتوای داخلی در رقابت با محتوای خارجی از خود بروز دهد.
پس اگر شبکه و زیرساخت داخلی ما برای محتوای ما مزیتساز باشد عملاً بخش مهمی از پیشرفت در فضای مجازی محقق میشود یعنی مزیتهای محتوایی و فرهنگی ما شکوفا شده و انبوهی از مشاغل فرهنگی و محتوا پایه در فضای مجازی رونق میگیرد و جوانان ما سرویسها و محتواهایی را قویتر از نمونههای خارجی موجود ارائه خواهند کرد که با استمرار این راهبرد عملا سرویسها و محتوای داخلی برای مخاطبان خارجی نیز الهام بخش خواهد شد.
این امکان و استعداد در میان جوانان داخل کشور است، زيرا بهترین استعدادهای کشور در این حوزه فعال هستند و مدل هدایت تحصیلی کشور به گونهای است که بهترین استعدادها وارد تخصصهای مربوط به زیرساختهای فضای مجازی شدهاند. یعنی در سطح نیروهای تکنیکال مشکلی نداریم بلکه مشکل در نحوه بکارگیری این استعدادها در جهت الگوی پیشرفتی است که نفع آن به مردم خودمان برسد و نه شرکتهای غربی.
مشکل این است که در طراحی الگوهای بومی در سطح زیرساخت شبکه و راه اندازی سرویسهای داخلی، اعتماد و اتکا کافی به نیروهای متخصص داخلی نشده و اگر این اتفاق بیافتد ما حتي بیشتر از موضوع هستهای میتوانیم در این حوزه شاهد پیشرفت و رشد جهشی باشیم؛ به شرطی که نیازهای خود را خودمان تعریف و بر اساس آن با اتکا و اعتماد به نیروهای داخلی و جوانان متخصص، شبکه خود را به گونهای باز تعریف کنیم که مزیت اصلی را به محتوای داخلی و بومی دهد.
با این اتفاق، صنایع مختلف فرهنگی مربوط به تولید و محتوا در فضای مجازی رونق مییابد و ارزش افزوده بسیار بالا و اشتغال بالا و در نتیجه حجم بالایی از صادرات دانش بنیان را در فضای مجازی با ویژگیهای دارای هویت اسلامي- ايراني شاهد خواهیم بود.
باشگاه خبرنگاران: الگوی انقلاب اسلامی چه تأثیری در فضای مجازی جهانی گذاشته است؟
صرامی: تا همین الآن ما در سطح تکنیکال به دلیل اینکه متخصصین خوبی را در کشور داریم در فضای مجازی شاهد موفقیتهایی بودهایم و دشمنان به برخی از آنها اعتراف کردهاند. از جمله مقابله با حملات امنیتی و پیچیدهای که علیه زیرساختهای فناوری اطلاعات صورت گرفت و جوانان و متخصصین داخلی با الگوهای بومی،این حملات را در عین ناباوری طراحان غربی آن، دفع کرده و عملاً دشمن را ناکام گذاشتند.
این توانمندیها در سطح تکنیکی برای دنیا به اثبات رسیده اما مهم این است که در سطح برنامهریزی اجتماعی و سطوح راهبردی، یک الگو به دنیا معرفی کنیم. لذا فراتر از تکنیک و توانمندیهای فردی باید انتظار سطح خیلی بالاتری از بروز جهانی ظرفیتهای کشورمان را داشته باشیم.
نکته امیدوارکننده این است که در حال حاضر فاصله ما با قطب برتر دنیا در فضای مجازی فاصله خیلی زیادی نیست. به دلیل اینکه بسیاری از طراحان و داعیهداران فضای مجازی در دنیا درسطح راهبردی به یک نظام جامع و قطعی نرسیدهاند چرا که برای خود طراحان اولیه تکنولوژی دیجیتال هم فضای مجازی در هیبت یک "فضا"موضوعی نوظهور است.
در نتیجه این فرصت وجود دارد که ما به سرعت الگوی خود را در دنیا معرفی، اجرایی و تثبیت کنیم. از این جهت جای کار زیاد است اما نباید در سطح تکنیک بمانیم بلکه باید در سطوح دیگر تا سطح راهبرد به الگویی در فضای مجازی برسیم و اینکار قطعاً شدنی است.
باشگاه خبرنگاران: تصمیم راهبردی رهبر معظم انقلاب در تشکیل " شورای عالی فضای مجازی" چه نقشی در توجه به الگوی انقلاب اسلامی داشته است؟
صرامی: این تصمیم نشان داد که دیدگاه رهبری در سطح راهبردی و بالاتر از آن در سطح تمدن سازی است وایشان از این منظر به موضوع فضای مجازی مینگرند و حتی اهمیت موضوع را در حد اهمیت انقلاب اسلامی بیان کردهاند.
ایشان با تیزبینی، عمق تأثیر این فضا و اهمیت سالهایی که در آن هستیم و به تعبیر ایشان " پیچ تاریخی" را درک کردهاند که یک موضوع نوظهور برای همه ملل دنیا است. لازمه معرفي الگوي خود در اين فضا این است که سیاستگذاری صحیحی داشته باشیم تا به یک الگوی مناسب از بازتولید انقلاب اسلامی در فضای مجازی برسیم؛ لذا اينکار اصلی شورای عالی فضای مجازی است.
بدین ترتیب خواسته رهبری عزیز را محقق میکنیم که البته کارسادهای نیست میطلبد تا ظرفیتهای کشور در این خصوص همافزا شود. بر همین اساس "شورای عالی فضای مجازی" در بالاترین سطح سازمانی شکل گرفته، یعنی در سطحی که همه قوا در آن دخیل هستند و محلی برای قرار گرفتن همه ظرفیتهای مرتبط با فضای مجازی در کشور دور یک میز است تا به سیاستهای واحدی برسند.
شایسته این موضوع نیز همین جایگاه است، کما اینکه رهبری عزیز با تیزبینی حدود یکسال و نیم پیش حکم تشکیل این شورا را صادر فرمودند.
باشگاه خبرنگاران: جهانی سازی و بومی سازی در فضای مجازی به چه معنا هستند؟
صرامی: با دو رویکرد میتوان به جهانیسازی نگاه کرد. اگرمنظور، جهانیسازی غربی باشد که معمولاً از ادبیات "جامعه اطلاعاتی" استفاده میکنند، نگاهشان این است که ما باید بدون دخل و تصرف در فضای مجازی و بدون اینکه حتی سوالی در خصوص ضوابط و زیرساختهای آن داشته باشیم به شکل منفعلانه هر آنچه که در غرب درسطح زیرساخت، سختافزار، نرمافزارپایه، شبکه و محتوا تولید میشود را بدون هرگونه پرسش و تحقیق و چشم بسته پذیرا باشیم.
آنها نگاه جهانیسازی را در فضای مجازی با ادبیات جامعه اطلاعاتی بازتعریف میکنند و نگاهشان این است که ایران هم در واقع زائدهای در مدل غربی توسعه فضای مجازی باشد یا در آن هضم شود و البته به خاطر ظرفیت تمدن سازی ایران از نظر آنها باید با احتیاط با ایران تعامل کنند.
در واقع نتیجه رویکرد اعتماد به جهانی سازی غربی و همراهی با به اصطلاح "جامعه اطلاعاتی" این خواهد بود که طرف غربی برای ما همان مدل معروف "چماق و هویج" را در فضای مجازی بازتولید کرده و با منت و سرکوفت ما را به دنبال خود خواهد کشاند.
یعنی ما باید همیشه چندگام عقبتر از طرف غربی باشیم و فقط از محصولات سربسته آنها بگونه ای استفاده کنیم که علاوه بر اینکه ارزش افزوده بالای ناشی از انحصار را به آنها تقدیم می کنیم شاهد تسلط آنها و در نتیجه دادن حق استثمار هم به آنها باشیم.
نگاه دیگر،نگاه بومیسازی با اتکا به ظرفیت داخلی و طراحی براساس نیازهای خودمان است. یعنی وقتی اهداف ما متفاوت با اهداف غرب است، طبیعتاً تابع نیازهای ما نیز با تابع نیازهای غربی متفاوت است هر چند در برخی جاها اشتراکاتی وجود داشته باشد.
درنتیجه برای اینکه منفعل نشویم، باید خود ایران الگوساز باشد. يعني به جای اینکه در پازل دیگران قرار گیریم، بايد ظرفیتهای بومی خود را در این فضا طراحی کنیم که منجر به جهانی شدن انقلاب اسلامی در فضای مجازی میشود.
بدین ترتیب به مدل دومی از جهانیسازی میرسیم. یعنی جهانیسازی که با قرائت موجود در فضای مجازی که اسم آن را جامعه اطلاعاتی گذاشتهاند تفاوت دارد و نسبت به گسترش و توسعه الگوی جهانی سازی اسلامی اقدام ميکنيم.
اگر در این ادبیات بر بومیسازی تأکیدداشته باشيم و به موضوع استقلال در فضای مجازی برپایه انقلاب اسلامی اولویت دهیم به یک مدل بومی خواهیم رسید که جهانیسازی مطلوب ما خواهدبود.
این نوع جدید از جهانی سازی در فضای مجازی چون استعماری نخواهد بود بلکه برپایه احترام واقعی به انسانها و مبتنی بر ارزشهای الهی است، در میان سایر ملل به سرعت پذیرش خواهد یافت.
باشگاه خبرنگاران: ظرفیتهای بومیسازی فضای مجازی در انقلاب اسلامی کداماند؟
صرامی: ما چند مزیت و ظرفیت جدی داریم. اول اینکه اساساً رشد فضای مجازی فضای مبتنی بر نیروی انسانی متخصص است، یعنی درآن بحث منابع مادی یا انرژینقش برجسته و اولویت اول را ندارد بلکه نیروهای متخصص فعال و دارای انگیزه و جوان به عنوان مزیت یک کشور در عرصه فضای مجازی مطرح هستند.
الحمدالله در این موضوع کشور ایران جزء چند کشور برتر دنیا است که به دلیل هر مجمعیت جوان و سطح سواد و تخصص بالای جوانان ما مزیت بی نظیری در سطح جهانی است.
مزيت دوم، داشتن پشتوانههای اعتقادی، فرهنگی وتمدنی مناسب است که باز از این جهت ایران وضعیت خوب و مناسبی دارد؛ لذا این میتواند به خوبی فرهنگ خود را درفضای مجازی بازتولید و بازنشرکند.
ظرفیت مهم دیگر ما، منطق جذاب و انسانی انقلاب اسلامی و الگوی اسلام ناب است که نگاه مردم دنیا را به آرمانهای انقلاب اسلامی معطوف کرده و باوجود تبلیغات وسیع غرب ولی عملاً شاهد موجی از بدبینی عمومی جهانی نسبت به نظام لیبرال-دموکراسی و درمقابل،ايجاد موجی از بیداری اسلامی درکشورهای اسلامی با مجموع جمعیت میلیاردی هستیم.
با توجه به ویژگی "فرامرزی" و غیر وابسته به جغرافیا بودن فضای مجازی، این ظرفیت بسیار مهمی است و آنها بسیارعلاقمند هستند تا با ایرانیان در ارتباط باشند و از پیام انقلاب اسلامی بهتر بهره ببرند.
از محصولاتی که انقلاب اسلامی به مردم دنيا و مسلمانان معرفی میکند، محصولات فناورانه فرهنگی در فضای مجازی است که هر چند تاکنون زیاد نبوده ولی با استقبال بسیار خوبی در دنیا مواجه شده است.
این سه مزیت اصلی، افق روشنی را پیش چشم ما درفضای مجازی میگشاید به شرط اینکه ما خودمان این مزیتها را باور داشته باشیم، مخصوصاً مسئولان دولت جدید بايد به دنبال شکوفا کردن اين فضا باشند.
باشگاه خبرنگاران: از چه طریقی میتوان تأثیرات جهانی انقلاب اسلامی را در فضای مجازی افزایش داد؟
صرامی: ما باید به نیروهای خود متناسب با نیازهایمان در فضای مجازی، آموزشهای حرفهای وتخصصیتر دهیم، شبکه داخلی خود را تقویت کنيم، تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه (ماده 46) در خصوص شبکه ملی اطلاعات توسط دولت به درستی و به سرعت اجرایی شود و نهضتی از تولید و انتشار محتوای مبتنی بر فرهنگ اسلامی- ایرانی در فضای مجازی ایجاد شود. دولت نيز از این نهضت حمایت کند و دولت و اپراتورها در همه کارها و پروژه هایشان بجای تامین از خارج اتکايشان به نیروهای جوان متخصص انقلابی باشد.
تجربه نشان داده است که تصدیگری دولت در این حوزهها جواب نمیدهد و دولت باید از تصدیگری در فضای مجازی تاحد ممکن بپرهیزد و عملا ًکار تصدیگری را به نیروهای متخصص جوان و انقلابی فعال در این فضا بسپارد و شرایطی را فراهم کند تا این نیروها به خوبی در این فضا به فعالیت خصوصی بپردازند.
اگر دولت بستر خوبی را برای فعالیت جوانان متخصص انقلابی فراهم کرده و از آنها حمایت کند شاهد این خواهیم بود که انشاء الله به سرعت عقبماندگیها در این حوزه جبران شده و همانگونه که در پیشرفتهای هستهای و رشد جهشی تکنولوژی فضایی و پهپادها و نیز نانوتکنولوژی و زیست فناوری اتکا به جوانان انقلابی جواب داده بتوانیم در فضای مجازی هم در دنیا شگفتی ساز شویم.
تأکید ما بر این است که ما باید با الگوی خودمان جلو برویم، یعنی اگر همچنان فناوریهای وابسته به خارج را اشاعه دهیم که نمونه آن همین اینترنت آمریکایی وابسته به خارج موجود با سرعت پایین، قیمت گزاف و البته امنیت افتضاح است که نماد ناکارآمدی نسخههای غربی در فضای مجازی برای کشور ما است، فرصت سوزی کردهایم.
لذا باید با اجرایی کردن تکلیف ماده 46 برنامه پنجم توسعه، شبکه ملی اطلاعات در لایهها وسطوح مختلف به سرعت پیاده سازی شود تا شاهد رشد جهشی پهنای باند امن و ارزان قیمت داخلی برای هزاران سایت داخلی و خدمات دهنده و فعال فضای مجازی در کشور باشیم که نتیجه آن رونق فضای کسب و کار تولید و تبادل محتوای مبتنی بر نیاز، فرهنگ و هویت اسلامی-ایرانی خواهیم بود و خواهیم دید که جوانان ما محتوا و سرویسهای غربی را به انزوا خواهند کشاند.
انتهای پیام/