سایر زبان ها

صفحه نخست

سیاسی

بین‌الملل

ورزشی

اجتماعی

اقتصادی

فرهنگی هنری

علمی پزشکی

فیلم و صوت

عکس

استان ها

شهروند خبرنگار

وب‌گردی

سایر بخش‌ها

به صدا درآمدن هشدار‌ها برای خشکسالی بی‌سابقه در کشور/مصرف بهینه آب به ویژه در بخش کشاورزی بحث پرهیاهوی این روز‌ها

هشدار‌ها برای خشکسالی بی‌سابقه در کشور به صدا درآمده و مصرف بهینه آب به ویژه در بخش کشاورزی به بحث پرهیاهوی این روز‌ها تبدیل شده است .

به گزارش  گروه استان‌های باشگاه خبرنگاران جوان از کرمانشاه، هشدار‌ها برای خشکسالی بی‌سابقه در کشور به صدا درآمده و مصرف بهینه آب به ویژه در بخش کشاورزی به بحث پرهیاهوی این روز‌ها تبدیل شده است، باید رعایت الگوی کشت جدید و علمی برای کشاورزان فرهنگ‌سازی شود تا بیش از این تن تشنه زمین آسیب نبیند و با کمترین بارندگی بیشترین بهره به دست بیاید.

 براساس اعلام مرکز خشکسالی و مدیریت بحران سازمان هواشناسی کشور «خشکسالی امسال جزو بدترین خشکسالی‌ها است و اگر یک سال دیگر وضعیت این‌طور باشد در تامین آب شرب هم دچار مشکل می‌شویم» و از همین رو بحران کمبود آب به یکی از موضوعات پرهیاهوی این روز‌ها تبدیل شده است.

از سوی دیگر در استان کرمانشاه به دنبال کاهش ۳۰ درصدی بارش باران، آب ذخیره شده پشت سد‌ها نسبت به مدت مشابه پارسال ۱۰ درصد کاهش یافته است.

با توجه به اینکه بیشترین رقم استفاده از آب در بخش کشاورزی است، از همین رو از سوی شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه، کاشت هر گونه محصول آب بر در سطح استان ممنوع اعلام شده است.

کمبود نزولات جوی اراضی کشاورزی کرمانشاه به ویژه در مناطق گرمسیری غرب استان را بیش از گذشته تشنه‌تر کرده و موجب از بین رفتن برخی از محصولات و دست رنج کشاورزان شده است.

این در حالی است که بخش زیادی از محصولات صیفی، سبزی و باغی استان کرمانشاه و استان‌های همجوار از همین دشت‌های غرب استان کرمانشاه تامین و روانه بازار می‌شود و حتی بخشی از آن نیز به عراق صادر می‌گردد.

از آنجا که باید ارزش قطره قطره از این نعمت الهی حفظ شود؛ آنچه در این بین اهمیت دوچندان دارد مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی است که چندین گام برای تحقق این هدف وجود دارد که می‌توان به تغییر الگوی کشت برای کاهش مصرف آب و افزایش بهره وری، کشت گلخانه ای، بهره وری از منابع موجود بدون افزایش سطح کشت و استفاده از سامانه‌های نوین آبیاری از جمله آبیاری بارانی و قطره‌ای اشاره کرد.

انتقال کشت بهاره به زمستان، ذخیره سازی سیلاب ها، جلو گیری از خروج رواناب ها، کاهش آب‌های غیر متعارف برای صنعت، ذخیره سازی آب‌ها در پشت سد ها، استفاده از آبیاری قطره‌ای که بازده آبیاری را به ۹۰درصد می‌رساند و هدر رفت آب ۱۰درصد است، کشت محصولات مقاوم به خشکی با توجه به اقلیم هر منطقه، از دیگر راهکار‌های مصرف بهینه آب از نظر کارشناسان است.

تغییر الگوی کشت شتابزده نباشد

یک عضو هیات علمی دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی دانشگاه رازی کرمانشاه به ارائه چندین راهکار برای صرفه جویی مصرف آب در بخش کشاورزی پرداخت و گفت: به نظر من این موضوع، یک بحث کاملا فنی و کارشناسی و اجتماعی است و مستلزم همکاری کشاورزان، کارشناسان و وزارت جهاد کشاورزی است.

دانیال کهریزی افزود: در رابطه با تغییر الگوی کشت بنده موافق هستم، ولی اگر به صورت شتابزده باشد در این صورت نتیجه عکس خواهیم گرفت چراکه در این رابطه در زمینه معیشت قشری از جامعه تصمیم گیری می‌کنیم.

او پیشنهاد داد در مناطقی که کاهش بارندگی در آن‌ها مشهودتر است جهاد کشاورزی در قدم اول با استفاده از نظرات اساتید دانشگاه‌های کشاورزی، علوم انسانی در ۲ جبهه، از کشت‌های مناسب جایگزین و جامعه شناسی را در جهت میزان پذیرش و ضریب نفوذ تغییر الگوی کشت استفاده کند، در عین حال در مناطق همگن مختلف اقدام به آزمایش نظرات خود کند و در کنار آن فرهنگ سازی پذیرش هم انجام شود.

این استاد دانشگاه رازی افزود: در گام بعدی که محصول جایگزین شناسایی شد در این مورد هم باید یکی از آیتم‌های موثر در نظر گرفتن معیشت جامعه هدف باشد، در مزارع نمایشی با کمک و همکاری کشاورزان پیشرو و ذی نفوذ در جامعه هدف اقدام به کشت شود.

او ادامه داد: جامعه شناسان در این زمان باز هم باید کار فرهنگ سازی را انجام دهند و ذهن‌ها را آماده پذیرش کنند در نهایت اگر نتیجه کار مثبت بود اقدام به انتشار سراسری شود البته با حمایت‌های خاص از جامعه هدف تا اینکه کشت جدید نهادینه گردد.

به سمت هوشمند سازی آبیاری تحت فشار پیش برویم

کهریزی افزود: در رابطه با آبیاری تحت فشار اعتقاد دارم که این شیوه آبیاری باید تغییر کند و به سمت هوشمند سازی آبیاری تحت فشار پیش برویم و این سوال پیش می‌آید که چرا باید کشاورز در فلان کشت آنقدر با سیستم آبیاری تحت فشار آبیاری کند که انگار مزرعه به شیوه سنتی آبیاری شده است.

او گفت: در انتخاب نوع سیستم تحت فشار با توجه به اقلیم و کشت، زیاد کار کارشناسی نشده و متاسفانه بهره بردار با توجه به سلایق شخصی خود، نوع سیستم را انتخاب می‌کند و در اینجا باز هم خلا نبود تحقیق و دانشگاه احساس می‌شود.

اراضی یکپارچه شوند

این استاد دانشگاه افزود: در رابطه با راهکار مصرف بهینه آب معتقد هستم که اراضی باید یکپارچه شوند تا بتوان کار عملی و کارشناسی شده انجام داد در این رابطه فقط یک مثال را عنوان می‌کنم که در سیستم فعلی متاسفانه از پساب مزارع عملا استفاده نمی‌شود و مازاد آب آبیاری در زهکش‌ها تخلیه و سپس به رودخانه‌ها و در نهایت دریا‌ها می‌ریزند و عملا آب هدر میرود.

او افزود: در نتیجه اگر مزارع یکپارچه شوند با مدیریت واحد می‌توان این آب مازاد را به چرخه برگرداند که البته در این قسمت هم باید کاملا هوشمندانه و با علم کار کرد تا نتیجه مطلوب حاصل شود.

او ادامه داد: تغییر در شیوه خرید محصولات هم می‌تواند در مصرف بهینه آب موثر باشد بدین شکل که نحوه خرید از کمی به کیفی تغییر پیدا کند تا بهره‌بردار تنها به فکر تناژ نباشد.

کهریزی در زمینه کشت دیم با این پیشنهاد که برای کاهش تنش مصرف علف کش توفوردی (علف هرزکشی است که انتخابی براساس ماده مؤثر هورمونی تو– فور-دی نمک آمینه که دارای ۷۲۰ گرم ماده مؤثر در لیتر می‌باشد) ممنوع شود، گفت: برای کشت بهاره (ذرت، چغندرقند و گوجه) آبیاری قطره‌ای توصیه می‌شود و برای گندم و جو آبی هم آبیاری در شب و ساعات اولیه روز جهت کاهش تبخیر و تعرق توصیه می‌گردد.

 این پژوهشگر گفت: برای نخود و سایر کشت‌های دیم حتما علف‌های هرز با وجین کردن باید حذف شود.

او آبیاری قطره‌ای را نسبت به آبیاری بارانی که اثر گذاری کمتری دارد موثرتر دانست و گفت: از کشت گیاهان C ۴ مثل ذرت در مناطق کم آب باید جلوگیری کنیم.

الگوی کشت باید متفاوت باشد

او در زمینه اینکه الگوی کشت بر مبنای مصرف آب به چه معناست، گفت: این الگو یعنی اینکه ما باید هر محصول را متناسب با نیاز آبی هر منطقه کشت کنیم به عنوان مثال گیاهانی که به نیاز آبی بیشتر احتیاج دارند نباید در مناطق یا استان‌های کم آب کشت شوند و الگوی کشت ما باید متناسب با اقلیم یا منطقه تعریف شود.

این استاد دانشگاه رازی ادامه داد: سیاست‌های جهاد کشاورزی خیلی می‌تواند در الگوی کشت مناسب باشد، به عنوان مثال اگر در یک منطقه هر ساله شالی‌کاری انجام شده امسال با توجه به کم آبی و خشک سالی نباید سطح زیر کشت افزایش پیدا کند، سطح زیر کشت باید با توجه به آب ذخیره پشت سد‌ها که چه میزان هست کشت شود و حداقل میزان کشت و محصولاتی که به نیاز آبی کمتری احتیاج دارند، کشت شود.

چه زمان آبیاری کنیم؟

این پژوهشگر کرمانشاهی افزود: برای جلوگیری از تبخیر و تعرق هم می‌توانیم در ساعات اولیه صبح یا نزدیکی‌های غروب آبیاری کنیم به هیچ وجه در بازه ساعت ۱۲ ظهر و ۱۶ آبیاری نشود، چون در این ساعات بیشترین میزان تبخیر و تعرق وجود دارد.

کهریزی گفت: تعیین یک نظام کشاورزی با مزیت اقتصادی پایدار که باید هرمحصولی باتوجه به پتانسیل آن منطقه و نه براساس سود بیشتر کشت شود، اهمیت دارد، استفاده از دانش بومی و دانشگاهی در کنار هم اهمیت دوچندان دارد و می‌توان محصولاتی که به روش سنتی کشت می‌شدند را براساس روش‌های نوین کشاورزی کشت کرد تا این نقصان برطرف شود.

او افزود: در آبیاری تحت فشار میزان باد نیز تاثیر دارد به عنوان مثال، زمانی که وزش باد شدید است موجب می‌شود که آب آب پاش‌ها به طور مساوی بین محصولات پخش نشود، پس آبیاری در زمان‌های که باد شدید هم هست نباید انجام شود.

کهریزی ادامه داد: با توجه به پیش بینی‌های که شده است در ۱۰۰ سال آینده جنگ کشور‌ها بر سر آب هست، چون هر ساله به سمت خشکسالی پیش میریم و نیاز هست از این منابع آب به صورت بهینه استفاده کنیم و برنامه ریزی دقیق شود که کمترین میزان هدر رفت آب را داشته باشیم.

ورود گیاهی با نیاز آبی کم به کشور توسط یک پژوهشگر دانشگاهی

او که موفق شده است برای نخستین بار گیاه دانه روغنی کاملیا را وارد کشور کند، گفت: این گیاه گزینه مناسبی برای کشت دیم در سطح کشور است که امسال نزدیک به ۶۰۰ هکتار کشت شد و کشاورزان از این کشت راضی هستند.

این عضو هیات علمی دانشگاه رازی افزود: طرف قرارداد بخش خصوصی داوطلب شده است تا کشت این گیاه را به صورت تضمینی و به صورت نقدی از کشاورز خریداری کند، این گیاه به آبیاری نیاز ندارد، با آب باران رشد می‌کند، با شرایط دیم سازگار است و می‌توان از کنجاله این گیاه روغنی برای تغذیه دام نیز استفاده کرد و تنوع کشت ما متنوع می‌شود.

کشاورزان به صورت بهینه آب مصرف کنند

 رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی کرمانشاه گفت: براساس اخبار اعلام شده از سوی هواشناسی، کرمانشاه نسبت به سالیان گذشته نزدیک به ۳۰ تا ۳۵درصد با کاهش بارندگی روبه رو شده است و باید صرفه جویی لازم را انجام داد.

ناصر مرادی با بیان اینکه منابع آبی زیرزمینی به دلیل عدم نزولات جوی روبه کاهش است و این موضوع به کشت آبی ضربه می‌زند، گفت: از همین رو امیدوار است مصرف آب توسط کشاورزان بهینه باشد.

مرادی افزود: محصولات دیم در شرایط مناسبی به سر نمی‌برد و خسارت بالایی به ویژه در مناطق گرمسیر متحمل شده است و در مناطق سردسیر با کمبود باران مواجه هستیم که امیدواریم با بارش بارندگی در روز‌های آتی کشت مناطق سردسیر استان از بین نرود.

کشت کدام محصولات ممنوع شد؟

 مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه وضعیت منابع آبی استان را نگران کننده دانست و گفت: آب ذخیره شده پشت سد‌ها نسبت به مدت مشابه پارسال ۱۰ درصد کاهش یافته است.

بهرام درویشی با اشاره به اینکه امسال با خشکسالی شدید دست و پنجه نرم می‌کنیم، افزود: کاهش بارندگی‌ها بر مخازن آب زیر زمینی و جریان‌های آب سطحی نیز تاثیر گذار است و شاهد کاهش در این بخش نیز خواهیم بود.

 مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه،ادامه داد: فروردین امسال در برخی رودخانه‌های استان با کاهش بیش از ۹۰ درصدی روان آب نسبت به مدت مشابه پارسال روبه رو هستیم.

درویشی با اشاره به اینکه بیشترین میزان مصرف آب مربوط به بخش کشاورزی می‌شود، گفت: به منظور صرفه جویی در مصرف آب، کاشت هر گونه محصول آب بر در سطح استان ممنوع خواهد شد.

او افزود: هماهنگی لازم را در این زمینه با سازمان جهاد کشاورزی انجام داده‌ایم و در صورت مشاهده تخلف، با کمک دستگاه قضایی با متخلفان برخورد می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمانشاه ادامه داد: با توجه به پیش بینی‌های انجام شده میزان ذخایر سد‌ها برای تامین آب مورد نیاز کافی است و هیچ نگرانی در این زمینه وجود ندارد.

درویشی با تاکید بر اینکه صرفه جویی در مصرف آب امسال باید با جدیت از سوی مردم رعایت شود، گفت: بزودی کمیته‌هایی برای کنترل میزان مصرف با هماهنگی جهاد کشاورزی و آب و فاضلاب تشکیل خواهد شد.

۸۰هزارهکتار از اراضی مجهز به سیستم آبیاری تحت فشار است

اجرای طرح سازگاری با کم آبی و سامانه‌های نوین آبیاری طرحی از دولت برای صرفه جویی آب در بخش کشاورزی است که علاوه بر بالا رفتن راندمان بخش کشاورزی و افزایش محصول می‌تواند باعث استفاده بهینه از نعمت خدادادی آب نیز شود.

برنامه سازگاری با کم آبی به منظور مدیریت منابع آبی و به منظور کنترل و مدیریت منابع آبی و افزایش سطح آن طراحی شده است.

براساس این برنامه تمام دستگاه‌های اجرایی از جمله جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و آب فاضلاب موظف هستند مصرف بهینه منابع آبی را در دستور کار قرار دهند.

رئیس جهاد کشاورزی کرمانشاه گفت: بهترین کار برای صرفه جویی آب توسط کشاورز، استفاده از سیستم‌های بهینه تحت فشار آبیاری است که در استان کرمانشاه در حال انجام است و کشاورزان به خوبی از آن استقبال می‌کنند و در این زمینه جزو استان‌های برتر کشور هستیم.

نوربخش حاتمی با بیان اینکه نزدیک به ۲۰۰هزارهکتار اراضی آبی در استان وجود دارد، افزود: بیش از ۸۰هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان مجهز به سیستم‌های آبیاری تحت فشار است.

حاتمی ادامه داد: از همه کشاورزان می‌خواهیم در صورت مهیا بودن شرایط، اراضی خود را به این سیستم مجهز کنند و ما هم در این زمینه یاری رسان آنان هستیم.

او به وجود برنامه‌ای با عنوان سازگاری با کم آبی اشاره کرد و گفت: از کشاورزان تقاضا داریم برای انتخاب الگوی کشت، نوع و میزان آبیاری و انتخاب محصول هماهنگی لازم را با جهادکشاورزی و مراکز تحقیقاتی داشته باشند .

منبع ایرنا

انتهای پیام/د

تبادل نظر
آدرس ایمیل خود را با فرمت مناسب وارد نمایید.