نور گفت: نزدیک به چهل سال است که افغانستان درگیر جنگهای تحمیلی است؛ ما در نتیجه این جنگها بسیاری از آبادیها و کشتزارها و سیستمهای آبیاریمان را از دست دادیم و کشاورزان ما هم مانند دیگر اقشار مجبور به مهاجرت شدند.
وی افزود: در نتیجه ما نه تنها در این مدت آب را بر ایران نبستیم، بلکه همان استفاده سنتی را هم از آبهایمان نداشتیم و در نتیجه تقریبا همه آب به سمت ایران جریان داشته است. شما بیست سالی است که از خشکسالی رنج میبرید در این مدت در افغانستان استفاده سنتی هم از آب نشده و اگر با وجود اینکه همه این آبها این مدت به سمت ایران میآمده باز ایران مشکل بیآبی دارد، پس مشکل از جای دیگری است.
سفیر افغانستان در ایران گفت: ولی درباره اینکه این آب افغانستان است و این کشور حق دارد مثل هر کشور دیگری از آبهایش استفاده کند، جای هیچگونه سوالی نیست. افغانستان حق دارد بر رودخانههای خود سدسازی کند و این بخشی از مدیریت آب است. در مورد آب هلمند معاهده موجود و نافذ است و افغانستان به آن پایبند است. دو طرف توافق کردند مذاکرات در کمیته مشترک مربوطه ادامه یابد و هرگاه ادعایی باشد، بطور مستند در مذاکرات مطرح شود. جلسات کمیساریای آب دوک شور مستمرا برگزار شده و در هیچ جلسهای ثابت نشده که افغانستان نسبت به دادن حق آبه ایران در آب هلمند کوتاهی کرده است.
وی گفت: با توجه به مشکلاتی که افغانستان دارد، تا الان موفق نشده آن طور که حقش است و نیاز جدی دارد، از آبهای خود به درستی استفاده کند؛ اما اینکه مساله خشکسالی چه دلیلی دارد، به نظر من مشکل اصلی تغییر اقلیم، کاهش در میزان بارندگی و مصرف چندصد درصد بیشتر آب، از جانب ایران نسبت به زمانی است که این معاهده به امضا رسیده است.
نور خاطرنشان کرد: منبع اساسی آب رودخانهها، برفباری است و تغییرات اقلیمی باعث شده همین برف کم هم در همان ماههای زمستان ذوب شود و از بین برود؛ در نتیجه ما دچار کم آبی و خشکسالی هستیم. باید بررسی شود در زمانی که این معاهده شکل گرفته آب به کدام مناطق و در چه راهی استفاده شده است.
نور بیان کرد: در جانب ایران چاه نیمههای متعددی است که صدها میلیون متر مکعب آب در آنها ذخیره میشوند و در نتیجه جلوی جریان آب گرفته میشود. اینگونه مسائل هرگاه به درستی بررسی شود، مشخص خواهد شد که اگر در ایران خشکسالی و کمآبی است، مسئولیت آن قطعا متوجه دولت افغانستان نیست و دولت افغانستان حدود چهل ساله اخیر آنقدر مشکلات و گرفتاری داشته که نتوانسته حتی استفاده سنتی هم از آبهای خود داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: افغانستان پایبندی خود را بر مفاد این معاهده مرتبا تاکید کرده است؛ اما اینگونه موضوعات باید بررسی شوند. خوشبختانه جلسات کمیتهها و بخصوص کمیته آب در فضایی صمیمی و دوستانه برگزار شد و ادامه خواهد یافت و مسائل بسیار صریح مطرح شده و هر طرف از نگاه طرف مقابل آگاه شده است. این موضوع منبع اختلاف میان دوکشور نخواهد شد بلکه میتواند منبعی برای تقویت روابط و همکاریهای دو کشور باشد.
نور گفت: اما در مورد فصلی بودن رودخانه که اشاره کردید، واضح است که هیچ رودی در طول ماههای سال آب یکنواخت ندارد. در معاهده آب هلمند هم تقسیماتی در ماههای مختلف ذکر است و حق آبه هم در تمام ماهها یکسان نیست. اما رودخانه فصلی مثل رود هریرود، رودخانهای است که در برخی فصلها آب دارد و در برخی فصلها خشک است.
وی افزود: موضع ما هم پایبندی به حق آبه مندرج در معاهده آب هلمند است و هم اینکه افغانستان کاملا حق دارد که از آبهای خود استفاده کند. فکر میکنم این حق هر کشوری است که از امکانات و منابع خود استفاده کند و این به نفع همسایگان افغانستان است که افغانستان با استفاده از ظرفیتها و منابع خود به خود متکی شود و در نتیجه مشکلات گوناگون موجود؛ چون مبارزه باتروریسم، مشکل مواد مخدر و مشکل مهاجران حل و فصل شود که حل این مشکلات به سود ایران و سایر همسایگان افغانستان است.
نور خاطرنشان کرد: به هر ترتیب؛ یکی از کمیتهها، کمیته آب است که جلسات خود را در فضایی صریح و صمیمی برگزار کرده است و امیدواریم نظرات دوطرف به هم نزدیکتر شود و به توافقی دست یابند که درج در سند جامع همکاری بلندمدت شود.
من در مورد اظهارات رییس شورای ولایتی غور چیزی نمیدانم و موضع اصلی ما توسط ریاست جمهوری و یا وزارت امور خارجه ابراز میشود و اظهارات مقامات محلی لزوما موضع دولت افغانستان نیست و موضع ما در این خصوص در خلال دیدار های رسمی به طور صریح و دوستانه گفته شده است.
سفیر افغانستان در ایران گفت: خشکسالی و کم آبی مخصوص منطقه و کشور خاصی نیست. در خود افغانستان ما مناطقی داریم که هیرمند از کنار آن میگذرد اما دچار مشکل آب هستند. دعا کنیم خدا لطف کند و اقلیم وضع بهتری داشته باشد و میزان بارندگی افزایش یابد که راه حل مشکلات کم آبی همین است.
وی افزود: من به یاد دارم کوههایی در افغانستان داشتیم که هیچگاه آن را سیاه نمیدیدیم؛ اما الان درحالیکه هنوز بهار نشده بیبرف و سیاه میشوند ما زمانی که کودک بودیم از بام مسجد در فصل زمستان روی برف پا میگذاشتیم اما الان سالهاست این وضعیت را نمیبینیم. هر کشوری در داخل خود هم مشکلات آبی دارد. ما برای روابط خود با ایران اهمیت زیادی قائل هستیم و در مسالهای مانند آب ما دنبال آن هستیم که آب عامل همکاری باشد نه سبب تنش و امیدواریم به نتایج خوبی دست پیدا کنیم.
انتهای پیام/