امروز در تاریخ؛
به گزارش مجله شبانه باشگاه خبرنگاران، امروز 13 مهر 1393 خورشیدی برابر با 10 ذی الحجه 1435 هجری و 5 اکتبر 2014 میلادی است. مهمترین رخدادهای تاریخی امروز از این قرار است:
عید سعیدقربان
حضرت ابراهیم (ع) در خواب، ذبح فرزندش را میبیند و پس از سه بار، این موضوع را با پسرش حضرت اسماعیل مطرح میکند. اسماعیل این دستور الهی را با آغوش باز میپذیرد و خود را برای اجرای آن آماده میسازد.
پس از مهیا شدن ابراهیم و اسماعیل جهت انجام امر خداوند، از جانب پروردگار، گوسپندی جهت قربانی فرستاده میشود و این پدرو پسر از این آزمایش الهی، سربلند بیرون میآیند. از آن پس روز دهم ذیحجه به عید قربان نام گذاری شده است.
انتقال حضرت امام خمینی (ره) از ترکیه به عراق (1344 ش)
ورود امام در 13 مهر 1344 ش به عراق پس از یازده ماه اقامت در ترکیه، که ابتدا به صورت ناشناس انجام گرفت، استقبال گرم و پرشور و بی سابقهای را به دنبال آورد. حضرت امام پس از یک توقف کوتاه در کاظمین، برای زیارت مرقد مطهر امام هادی (ع) و امام عسگری (ع) رهسپار سامرا شدند و با استقبال باشکوه مردم و حوزه علمیه سامرا مواجه گردیدند. روز بعد کربلا یکپارچه برای استقبال ازامام آماده شد و ایشان یک هفته بعد با استقبال بیسابقه مردم و حوزه علمیه نجف وارد این شهر شدند. هدف رژیم شاه از تغییر محل تبعید امام آن بود که با توجه به شرایط خاص و سنّتی حوزه علمیه نجف که هر تازه واردی در آن هضم میشد، آوازه امام را از این طریق به خاموشی بکشانند. اما حضرت امام با ادامه مبارزات خود، رهبری نهضت اسلامی را به شکلی دیگر پیگیری کرده به طوری که رژیم بغداد مجبور به ایجاد فشار علیه ایشان و فراهم آوردن زمینههای خروج امام از این کشور گردید.
هجرت تاریخی حضرت "امام خمینی"(ره) از عراق به پاریس (1357 ش)
سیزده سال پس از ورود حضرت امام خمینی (ره) به عراق و اقامت در نجف اشرف، به دنبال فشارهای دولت بعثی این کشور برای محدود کردن فعالیتهای سیاسی ایشان، حضرت امام خمینی (ره)، با چند تن از نزدیکان، صبح روز 12 مهر 1357 ش به سوی کشور کویت مهاجرت کرد. ولی دولت این کشور از ورود ایشان، با وجود داشتن ویزا، جلوگیری نمود. از این رو، ساعاتی را در مرز ماندند. در ساعات پایانی این روز، مأموران مرزی عراق به امام اطلاع دادند که بازگشتشان به نجف بلامانع است. اما امام از بازگشت به نجف خودداری کردند و شب را در بصره گذرانده، تصمیم گرفتند به پاریس بروند. عراقیها نیز موافقت خود را اعلام کردند. عصر روز سیزدهم مهر 57، امام و همراهان به بغداد منتقل شده و روز بعد، این مهاجر بزرگ با کاروان کوچک همراهش، برای خدا، به سوی خدا و در راه خدا، هجرتی تاریخی و سرنوشتساز را آغاز نمود و معظمله در محله "نوفللوشاتو" در حومه پاریس اقامت گزید. در مدت اقامت چهارماهه امام در پاریس، نوفل لوشاتو، به مهمترین مرکز خبری جهان تبدیل شده بود. حضرت امام تا چند روز پیش از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در همین مکان به سر برده و ملت مسلمان ایران را در سرنگونی رژیم شاهنشاهی، رهبری مینمودند.
حمله سنگین متجاوزان بعثی به شهر خرمشهر (1359 ش)
با شکست متجاوزان بعث در نبرد با مدافعان خرمشهر در دهم مهر 1359، نیروهای دشمن ضمن سازماندهی و استقرار در مواضع جدید، تلاش اصلی خود را جهت ممانعت از توقف به هر شکل ممکن متمرکز نمودند. بدین منظور، دشمن مصمم بود پیشروی را هرچند در قالب خیزهای کوتاه، ادامه دهد. لذا بر اساس طرحریزی جدید، در سپیدهدم 13 مهر 59، تهاجم سنگینی را آغاز کرد و پس از تلاش فراوان، تنها موفق به پنجاه متر پیشروی در داخل بندر خرمشهر گردید و ضمن تحمل ضایعات فراوان و یورش رزمندگان اسلام به قرارگاه دشمن، دشمن را از پیشروی باز داشت. دشمن برای تصرف خرمشهر چند مشکل عمده داشت که عبارتند از: عدم شناخت دقیق از اوضاع داخل شهر، حضور رزمندگان اسلام در داخل شهر و مشکلات ناشی از مقاومت آنان و نیز هراس دشمن از جنگ شهری و خالی شدن پشتِ سر یگانها، در صورت ورود به داخل شهر و امکان دور خوردن و محاصره نیروها در داخل شهر و نیز احتمال تفرقه و جدا شدن یگانها از یکدیگر. و در نهایت با تهاجم بیرحمانه مزدوران بعثی به شهر خرمشهر، این شهر قهرمان در چهارم آبان 1359 پس از سی و پنج روز مقاومت، به اشغال متجاوزین عراقی درآمد.
روز نیروی انتظامی
از سال 1378 با درخواست نیروی انتظامی و تصویب مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا زمان برگزاری هفته نیروی انتظامی از تیرماه به مهرماه هر سال انتقال یافت. قبلاً 27 تیر به مناسبت سالروز تصویب قانون ادغام نیروی انتظامی به نام روز نیروی انتظامی و سپس هفته آخر تیرماه به نام هفته نیروی انتظامی نامگذاری شده بود و در این روز و هفته، مراسم ویژهای برای بزرگداشت این نهاد انتظامی برگزار میگردید. ولیکن بعد از بررسیها و جمعبندی نظرات و دیدگاهها و پیشنهادهای مختلف مقرر شد هفته نیروی انتظامی در مهر ماه، برگزار شود.
از جمله عللی که برای این امر ذکر شد تعطیلی مدارس و دانشگاهها و آموزشگاهها بود، که طیف عظیم جوانان و نوجوانان کشور را تشکیل میدهند و نیروی انتظامی اصلیترین برنامههای خود را در ارتباط با این قشر تهیه و تدارک میبیند و با تعطیلات تابستانی امکان ارتباط مناسب و برنامهریزی مطلوب برای آنها وجود نداشت، دیگر اینکه با توجه به درجه حرارت بالا در فصل تابستان امکان اجرای برنامههای مختلف برای همه اقشار مردم و در همه مناطق کمتر امکانپذیر بود.
وفات "ابن الانباری" ادیب و نحوی (328 ق)
ابوبکر محمد بن قاسم انباری بغدادی معروف به انباری و ابن الانباری ازبزرگان ادبا، نحوی و لُغَوی قرن چهارم هجری است. ابن انباری در تفسیر، حدیث، شعر و فنون ادبی بسیار ماهر و در بدیهه گویی و ضربالمثل استاد بود. ابن انباری به داشتن دانش و تالیفات بسیار و فضایل اخلاقی، مشهور است و تا آخرین روزهای عمر از آموختن دانش غافل نبود. اما آنچه بیش از همه، نظر مورخان را به ابن انباری جلب کرده است، حافظهی توانای اوست. کسانی که در کلاس درس او شرکت داشتند، گفتهاند که وی در مجالس درس، تنها از حافظهی خود، بهره میبرد و از دفتر و کتاب کمتر استفاده میکرد. از تالیفات ابن انباری میتوان به کتب ادب الکاتب، الاضداد و ضمائر القرآن، اشاره کرد.
سقوط قلعه ی شهر بخارا در مقابل حملات سپاهیان مغول (616 ق)
چنگیزخان مغول در ادامهی کشورگشاییهای خود در ذیالحجّه سال 616 ق به بخارا رسید و پس از سه روز محاصره، آن شهر را فتح کرد و آتش زد. چون بنای خانههای بخارا از چوب بود، همهی آنها به جز چند سرای و مسجد که از آجر ساخته بودند، بقیه از میان رفت. چنگیز آن شهر را غارت و مردم آن را قتلعام کرد. وی سپس جوانان بخارا را به صورت لشکری انبوه و غیرمنظم با خود برد و از ایشان در کارهای غیرنظامی مانند پرکردن خندقها و آوردن سنگ و چوب جهت انباشتن رودخانهها و کارهای دیگر استفاده میکردند. چنگیز در بخارا چنان کشتار و خرابی کرد که چون یکی از فراریانِ آن شهر را دربارهی این حادثه پرسیدند گفت: آمدند و سوختند و کشتند و بردند و رفتند.
تولد "محمد علی خان بامداد" نویسنده و شاعر (1305 ق)
میرزا محمدعلی خان بامداد در مشهد مقدس به دنیا آمد. او پس از فراگیری علوم مقدماتی، حکمت و ادب را نیز آموخت. دوران زندگی بامداد مقارن با استبداد صغیر در ایران بود. وی که از آزادی خواهان به شمار میرفت، در اثر فشارهای رژیم حاکم به تهران آمد و برای بیداری مردم و ترویج آزادی و مشروطیت، روزنامهی بامداد را منتشر کرد. قطعات نظم و نثر او که درجراید و مجلات ادبی چاپ و منتشر میشد، از شهرت و استقبال فراوانی در میان مردم برخوردار بود. بامداد، مدتی ریاست کل اوقاف را به عهده داشت و همچنین در دورهی ششم مجلس شورای ملی از سوی مردم به نمایندگی انتخاب شد.
تولد "دسیدریوس اراسموس" محقق و فیلسوف بزرگ هلندی (1466 م) (ر.ک: 1 دسامبر)
دزیدریوس اراسموس (به هلندی: Desiderius Erasmus) دانشمند و فیلسوف و ادیب هلندی و یکی از علمای مشهور قرن پانزدهم میلادی است که به سال ۱۴۶۶ در رتردام زاده شد. پس از اتمام تحصیلات داخل سلسله رهبانان گردید و در بعضی مدارس به تدریس پرداخت. سپس او را به تعلیم پسر ژاک چهارم پادشاه سلاطین وقت به جلب او به دربارهای خویش کوشیدند و چون در آن وقت اصلاح و تعدیل دین مسیحی لازم به نظر میآمد او در این معنی با لوتر به مکاتبه پرداخت و آنگاه که لوتر دست به کار دعوت زد وی از مکاتبه با لوتر خودداری کرد و بر ضد وی چیزهایی نوشت و چون در همه تالیفات او حریت فکر و آزادی عقیده مشهور بود بیشتر تالیفات او از طرف واتیکان ممنوع و سوخته شده مخصوصا با نوشتن کتاب «در ستایش دیوانگی» که با همه اصناف بشری سروکار دارد و انتقاد میکند. طایفه رهبانان با او دشمنی سختی پیدا کردند. وی به سال ۱۵۳۶ در شهر بال بدرود حیات گفت.
مرگ "گوتفرید بورْگِر" شاعر معروف قرن هجدهم آلمان (1794 م)
گوتفرید آگوسْتْ بورْگِر، شاعر معروف آلمانی، در 19 مارس 1747 م در آلمان به دنیا آمد. بورگر از همان دوران جوانی با انواع مصائب و حوادث دست به گریبان بود و این ناکامیها که تا آخر عمر دامنش را رها نکرد، تاثیری مستقیم در آثار او و در نتیجه در ادبیات آلمان قرن هجدهم بر جای گذاشت، به طوری که بورگر در ادبیات آلمان به عنوان شاعر محنت کشیده و تلخکام معروف شده است. وی در سالهای پایانی عمر خود در عرصه ادبیات آلمان مقامی رفیع به دست آورد، به طوری که پیش از آنکه یوهان گوته، شاعر شهیر آلمان قدم به صحنه ادب آلمان گذارَد، بورگر بزرگترین غزلسرای آلمان به شمار میرفت. از بورگر آثار منظوم متعددی برجای مانده که یک قطعه شعر او به نام لئونور، از زمان خود او تا به امروز از معروفترین و عالیترین آثار شاعرانه زبان آلمانی به شمار میرود. همچنین چند قطعه دیگر او به نام شکارچی وحشی و ترانه مرد دلیر و... نام بورگر را برای همیشه در زمره بزرگان ادب آلمان ثبت کرده است. گوتفرید بورگر سرانجام در 5 اکتبر 1794 م در 47 سالگی درگذشت.
وقوع شورش تاریخی سلطنت طلبان در جریان انقلاب فرانسه (1795 م)
بعد از وقوع انقلاب فرانسه در سال 1789 م و شکلگیری دوره جدید، قانون اساسی این کشور در سال 1791 م تصویب گردید. چندی بعد این قانون تکمیل شد و براساس بخشی از آن، مجلس از دو قسمت تشکیل میشد. یک شورای پانصد نفره که اعضای آن بالای سی سال سن داشتند و دارای حق انشاء و تدوین قوانین بودند و یک شورای پیران (مانند سنا) که شامل 250 عضو بالای 40 سال بود که حق تبدیل مصوبات شورای اول به قانون را داشت. در عین حال به منظور خنثی کردن طغیان ناگهانی سلطنتطلبان و طرفداران شاه، قانون مقرر داشت که در انتخابات بعدی، دو سوم نمایندگان مجلسِ قانونگزاری جدید، از بین نمایندگان فعلی انتخاب شوند. این مصوبه که به فرمان دو سوم معروف شد، در پاریس با مخالفتهایی روبرو گشت. با استفاده از اوضاع متشنج و اعتراضات مردمی، قیام سلطنتطلبان به وقوع پیوست که خطری برای حکومت انقلابی به وجود آورد. ادامه این وضعیت باعث شد تا شورشهای پراکندهای در مناطق گوناگون کشور شکل گرفته و از جمله مشروطهخواهان توانستند با استفاده از نارضایتی گسترده مردمی، بار دیگر بر بخشهایی از مناطق تسلط یابند. این مسئله باعث شد تا حکومت وقت با کشاندن نیروهای نظرامی به پایتخت دست به مقابله زند. در 5 اکتبر 1795 م عصیان علنی و شورش عمومی با شرکت حدود 25 هزار پاریسی شکل گرفت. تظاهرکنندگان که به جنگافزار هم مجهز بودند نواحی متعددی را تصرف نمودند اما باراس که فرماندهی نیروهای نظامی را برعهده داشت با کمک معاون خود ناپلئون بُناپارت و آتش سنگین توپخانه، توانست شورش را درهم شکند. گرچه عدم حمایت عمومی مردم از سلطنتطلبان از دیگر عوامل شکست آنها به شمار میرفت.
ایجاد "کمین فرم" عالی ترین مرکز کمونیستی بین المللی به ابتکار شوروی (1947 م)
یکی از اقداماتی که ژوزف استالین، رهبر کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در واکنش به تشکیل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، ناتو، انجام داد، تشکیل یک سازمان بینالمللی کمونیست به نام کمینفُرم و تحمیل رژیم کمونیستی بر کلیه کشورهای تحت اشغال خود در اروپای شرقی بود. از این رو، در پنجم اکتبر 1947 م کمینفُرم یا دفتر اطلاعات بینالمللی احزاب کمونیستی اروپا با هدف برقراری اتحاد و همکاری بین احزاب کمونیست اروپا با عضویت احزاب کمونیست نُه کشور شوروی، فرانسه، ایتالیا، یوگسلاوی، لهستان، مجارستان، رومانی، چکسلواکی و بلغارستان شکل گرفت و مقر سیاسی آن در بلگراد پایتخت یوگسلاوی انتخاب گردید. هدف استالین از تعیین بلگراد به عنوان مرکز فعالیت کمینفُرم، اعمال نفوذ بیشتر در امور این کشور و مقابله با استقلالطلبی مارشال تیتو، رهبر یوگسلاوی، در برابر مسکو بود. با این حال تیتو که حکومت خود را مدیون استالین نمیدانست حاضر به تمکین در برابر خواستههای او نشد تا این که این مسئله باعث اخراج حزب کمونیست یوگسلاوی از کمین فرم و ایجاد شکاف بین دنیای کمونیست پس از جنگ جهانی دوم گردید. عمر کمینفُرم دوام چندانی نیافت و مدتی پس از مرگ استالین، در آوریل سال 1956 م منحل شد.
روز بین المللی معلم
نشست مجمع عمومی سال 1994 از 3 تا 8 اکتبر برگزار شد. این روز به مناسبت صدور بیانیه مشترک یونسکو/ سازمان بین المللی کار پیرامون وضعیت آموزگاران که روز پنج اکتبر 1966 امضا شده بود روز معلم نامگذاری شد.
درگذشت استیو پاول جابز، بنیانگذار اپل (2011 م)
استیو پاول جابز (به انگلیسی: Steven Paul Jobs) (زاده ۲۴ فوریه ۱۹۵۵- درگذشت ۵ اکتبر ۲۰۱۱) کارآفرین، مخترع، بنیانگذار و مدیر ارشد اجرایی شرکت رایانهای شرکت اپل و یکی از چهرههای پیشرو در صنعت رایانه بود. جابز به همراه استیو وزنیاک با تاسیس شرکت اپل در سال ۱۹۷۶ و ارائهی رایانهی اپل II، به مورد پسند عام قرار گرفتن مفهوم رایانهی خانگی کمک بسیار کردهاست. در سال ۱۹۸۵ از شرکت کناره گیری کرد و شرکت نکست را تاسیس کرد.
همچنین او نائبرئیس و مدیر عامل استودیوی پویانمایی پیکسار و به عنوان عضو هیئت مدیره والت دیزنی نیز بودهاست. در ۲۴ ژانویه ۲۰۰۶، شرکت والت دیزنی تمامی سهام شرکت پیکسار را به مبلغ ۷٫۴ میلیارد دلار (به شکل سهام در دیزنی) خریداری نمود. پس از کسب موفقیت در بازار نرم افزار در سال ۱۹۹۶ شرکت اپل را خریداری کرد. و از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۱۱ به عنوان مدیرعامل در این شرکت مشغول بود. جابز به نجاتدهندهی اصلی این شرکت معروف شدهاست. خصوصاً پس از به نتیجه رسیدن آیپاد، ایدهای که وی اصرار و علاقهای شخصی به آن داشتهاست. در ۲۴ اوت، ۲۰۱۱، جابز، استعفای خود را به عنوان مدیر عامل اپل اعلام کرد. در نامه استعفای خود به شدت تاکیید میکند که اپل طرحهای اجرایی خود را دنبال میکند و از تیم کوک به عنوان جانشین خود نام برد. در ۵ اکتبر، ۲۰۱۱، اپل خبر فوت استیوجابز رااعلام کرد. او در سن ۵۶ سالگی در اثر سرطان لوزالمعده در گذشت.برای مشاهده مجله شبانه اینجا کلیک کنید